پتروگرافی، شیمی کانی‌ها و ژئوشیمی گرانیتوئیدهای مجموعه پلوتونیک سامن (جنوب‌غرب ملایر، همدان)

نویسندگان

1 دانشگاه لرستان، دانشکده علوم پایه، گروه زمین شناسی

2 دانشگاه بوعلی سینا

چکیده

مجموعه پلوتونیک ملایر در شمال نوار سنندج-سیرجان در غرب ایران قرار گرفته است. در مرکز این مجموعه، توده نفوذی با ترکیب گرانودیوریت معروف به گرانودیوریت سامن قرار دارد که با توده‌های کوچک مافیک و سنگ‌های گرانیتی همراه است. بخش اصلی توده نفودی را سنگ‌های تونالیتی-گرانودیوریتی تشکیل می‌دهد. سنگ‌های مونزوگرانیتی که بر خلاف سایر مجموعه‌های پلوتونیک نوار سنندج-سیرجان مانند الوند قسمت ناچیزی از این مجموعه را تشکیل می‌دهد، شاید بعد از توده تونالیتی-گرانودیوریتی تشکیل و جایگزین شده باشد و از نظر ژئوشیمیایی دارای ویژگی‌های کالک‌آلکالن و پرآلومین و از نوع S است در حالی که سنگ‌های تونالیتی-گرانودیوریتی منطقه متاآلومین و از نوع I هست. این گرانیتوئیدها در نمودارهای عنکبوتی از LILE K)، Rb و (Th غنی‌شدگی و از HFSE Nb)، P و (Ti تهی‌شدگی نشان می‌دهد. همچنین، در این نمودارها LREE نسبت به HREE دارای غنی‌شدگی است که این ویژگی‌ها در سنگ‌های مناطق فرورانش و حواشی فعال قاره‌ای دیده می‌شود. ترکیب بیوتیت موجود در گرانودیوریت‌ها از نوع سیدروفیلیت، آمفیبول‌ها از نوع هورنبلند و پلاژیوکلاز‌ها از نوع آندزین است. محاسبات فشارسنجی، فشار 1 تا 2/1 کیلو بار (معادل عمق 3 تا 4 کیلومتر) را برای سنگ‌های نفوذی نشان داده است. دمای تبلور سنگ‌های گرانودیوریتی در فشار 1 کیلو بار حدود 2/592 تا 9/756 درجه سانتیگراد و در فشار 2/1 کیلو بار، 2/591 تا 6/757 درجه سانتیگراد تخمین زده می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Petrography, mineral chemistry and geochemistry of granitoids of the Samen plutonic complex (SW Malayer, Hamedan)

نویسندگان [English]

  • Ahmad Ahmadi Khalaji 1
  • Farahnaz Sepahvand
  • Ali Asghar Sepahi Gerow 2
  • Sedigheh Salami
1 دانشگاه لرستان، دانشکده علوم پایه، گروه زمین شناسی
2 دانشگاه بوعلی سینا
چکیده [English]

The Malayer plutonic complex is located in the northern Sanandaj-Sirjan zone of the western Iran. An intrusive body with granodioritic component known as the Samen granodiorite is in the center of this complex, which is accompanied by other granitic rocks and small mafic bodies. The major part of this intrusive body composed of tonalitic-granodioritic rocks. The monzogranitic rocks, unlike the other plutonic complexes of the Sanandaj-Sirjan zone such as the Alvand pluton constitute a small part of this complex, and probably formed and emplaced after tonalite-granodiorite body. In terms of geochemical characteristics these rocks are calc-alkaline, peraluminous and S-type, while tonalitic-granodioritic rocks are metaluminous and I-type in nature. These granitoids on the spider diagrams show enrichment in LILE (K, Rb and Th) and depletion in HFSE (Nb, P and Ti). Also they are enriched in LREE rather than HREE, the characteristics which are usually observed in the rocks from subduction environments and active continental margins. The biotites in the granodiorites are siderophyllite, amphiboles and plagioclases are hornblende and andesine type. Barometric calculations yield pressures of 1-1.2 kbar (equal to 3-4 km of depth) for intrusive rocks. Crystallization temperature of the granodioritic rocks in 1Kbar pressure is estimated to be 592.2 to 756.9 °C and in 1.2 Kbar pressure around 591.2 to 757.6 °C.

کلیدواژه‌ها [English]

  • calc-alkaline
  • granodiorite
  • Calc
  • Sanandaj-Sirjan zone
  • alkaline
  • Continental arc
  • Samen
  • Sanandaj
  • Sirjan zone