ژئوشیمی و پتروژنز دایک‌های لامپروفیری پالئوزوئیک زیرین تا میانی روستای حور، شمال‌شرق کرمان

نویسندگان

1 گروه پترولوژی، دانشکده زمین‌شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران

چکیده

در شمال‌شرق کرمان و در مسیر راور در اطراف روستای حور، سنگ‌های دایکی در سازندهای دوره زمانی پالئوزوئیک زیرین تا میانی نفوذ کرده‌اند. رنگ سنگ‌ها تیره و بافت ناهمسان دانه در آنها خودنمایی می‌کند که ناشی از قرار گرفتن فنوکریست‌های آمفیبول قهوه‌ای و پیروکسن در زمینه‌ای دانه‌ریز است. فنوکریست‌های موجود به ترتیب فراوانی شامل: آمفیبول‌های کلسیک، کلینوپیروکسن و اولیوین‌های پسودومورف است. فابریک ناهمسان دانه این سنگ‌ها در کنار فنوکریست‌هایی که تنها از کانی‌های مافیک تشکیل شده از ویژگی‌های سنگ‌های لامپروفیری است. نتایج محاسبات نورماتیو نشان از وجود لوسیت و نفلین و فقدان کوارتز در نورم دارد. بر طبق مطالعات کانی‌شناسی و ژئوشیمیایی این سنگ‌ها درگروه لامپروفیرهای آلکالن قرار می‌گیرد و شاید از نوع کامپتونیت باشد. میانگین اکسیدهای Al2O3، K2O، MgO، Na2O، SiO2 و TiO2 به ترتیب برابر (92/12، 64/2، 98/9، ‌29/1، 35/39 و 44/3) درصد وزنی است. در تمامی نمونه‌ها میزان K2O بیش از Na2O است و نسبت K2O/Na2O بیش از یک است که نشان‌دهنده طبیعت پتاسیک سنگ‌های مورد اشاره است. در دیاگرام‌های عنکبوتی همه نمونه‌ها غنی‌شدگی در عناصر لیتوفیل نشان می‌دهد و در نمودارهای تمایز تکتونیکی در محیط کششی درون قاره‌ای واقع می‌شود. بررسی نمودارهای عنکبوتی نشان می‌دهد لامپروفیرهای این منطقه از HFSE و همچنین، مواد فرار دارای غنی‌شدگی است. به طور کلی، این لامپروفیرها از یک گوشته غنی‌شده لرزولیت گارنت‌دار تحت تأثیر درجه ذوب بخشی کم (2 تا 5 درصد) تشکیل شده‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Geochemistry and Petrogenesis of lower to middle Paleozoic alkaline lamprophyre dikes of Hour Village, north east of Kerman

نویسندگان [English]

  • Davoud Raeisi 1
  • Seyed Hesam-aldin Moeinzadeh Mirhosseini 2
1 Department of Geology, School of Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده [English]

In the northeast of Kerman toward Ravar around Hour village, a series of rocks in the form of dike have been penetrated into the Lower-Middle Paleozoic Formations. The color of these rocks is dark with non-equigranular texture resulted from large phenocrysts of brown amphibole and pyroxene set in a fine grain groundmass. The existing phenocrysts, according to their abundance, are consist of calcic amphiboles, clinopyroxene and pseudomorphosed olivines. The main characteristics of lamprophyric rocks are non equigranular texture as well as mafic minerals. The normativre results indicate the occurrence of leucite and nepheline and the lack of quartz. According to mineralogical and geochemicai studies, these rocks are classified as alkaline Lamprophyres and are probably comptonite. The average contents of Al2O3, K2O, MgO, Na2O, SiO2 and TiO2 are (12/92, 2/64, 9/98, 1/29, 39/35 and 3/44 ) Wt% respectively, in all samples the amount of K2O is over that of Na2O and the K2O/Na2O ratio is more than one which indicating the potassic nature of these rocks. All samples show enrichment in lithophile elements in spider diagrams and are plotted in intracontinental extension environment in tectonic discriminate diagrams. As the spider diagrams show the lamprophyres studied are enriched in HFSE and volatiles. Generally, these lamprophyres are derived from enriched garnet lherzolite mantle under low degree (%2 to %5) of partial melting.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Hour village (north-east of Kerman)
  • Non equigranular texture
  • Kaersutite
  • alkaline lamprophyre
  • Intracontinental extension environment
  • Hour village (north
  • east of Kerman)
  • Central Iran