تعیین شرایط تشکیل اندیس مس علیشار (استان مرکزی) با استفاده از داده‌های کانه‌نگاری و سیالات درگیر

نویسندگان

1 دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران

2 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

چکیده

اندیس مس علیشار در استان مرکزی و روی کمربند ماگمایی ارومیه-دختر واقع شده است. واحدهای سنگ‌شناسی منطقه به طورعمده شامل: گدازه آندزیتی، گدازه تراکی‌آندزیتی-آندزیتی‌بازالتی، توف آندزیتی-آندزیتی بازالتی و توف ریولیتی-داسیتی به سن ائوسن-الیگوسن و همچنین، توده‌های نفوذی گرانودیوریت و مونزودیوریت (الیگومیوسن) است. تحت تأثیر سیالات گرمابی، انواع دگرسانی‌های فیلیک، پروپیلیتیک، رسی و سیلیسی شدن به همراه کانه‌زایی مس و طلا در این مجموعه تشکیل شده است. دگرسانی سیلیسی به میزان فراوان و به صورت رگه‌ و رگچه‌ محیط مناسبی برای کانی‌سازی طلا است. تجزیه شیمیایی نمونه‌ها نشان می‌دهد که بیش از 50 درصد نمونه‌ها عیار متوسط مس بالای 5/0 درصد دارد و حاوی حدود 3/0 گرم در تن طلا و 5/0 گرم در تن بیسموت است. پهنه‌های تشخیص داده شده در این اندیس شامل: پهنه اکسیدی، برون‌زاد و درون‌زاد و کانی‌های موجود شامل: کالکوپیریت، پیریت، کالکوسیت، مگنتیت، هماتیت، گوئتیت و مالاکیت است. مطالعات سیالات درگیر در نمونه‌های کوارتز مرتبط به همه مراحل کانه‌زایی انجام شد. دمای متوسط اندازه‌گیری شده بین 200 تا 300 درجه سانتیگراد و شوری 6/21 درصد بر حسب نمک طعام است. مکانیسم نهشت مواد معدنی در رگه‌ها در این اندیس، بر اساس مطالعات سیالات درگیر، سرد شدن ساده و اختلاط سیالات گرمابی با آب‌های جوی تعیین شده است. بر اساس بررسی‌های زمین‌شناسی، کانه‌نگاری و مطالعه سیالات درگیر، تیپ اندیس علیشار با کانسارهای نوع اکسید آهن-مس-طلا منطبق است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Determination of Alishar Cu index (Markazi province) formation conditions using mineralography and fluid inclusions data

نویسندگان [English]

  • Ahmad Reza Mokhtari 1
  • Farimah Ayati
  • Hooshang Asadi Harooni 1
  • Hashem Bagheri 2
  • Marzieh Gaedamini Harouni 2
1 Department of Mining Engineering, Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran
2 Department of Geology, Faculty of Sciences, University of Isfahan, Isfahan, Iran
چکیده [English]

The Alishar Cu-Au index is located in the Markazi province within the Uromieh-Dokhtar magmatic belt. The mineralized zone is hosted by andesitic to andesite basalt lava units, andesitic-andesite basalt tuff and rhyolitic to dacitic tuff (Eocene-Oligocene). The area is affected later by young granodiorite and monzodiorite plutonic units (Oligo-Momiocene). As a result of hydrothermal alterations, phyllic and propylitic alterations as well as kaolinitization and silicification developed in the area. In addition, Cu -Au mineralization has been introduced into the area, mainly associated with silicic veins. Based on geochemical data the Cu and Au contents of the samples are about 0.5% and 0.3 ppm respectively. Also, the Bi content of the studied samples is about 0.5 ppm. The index comprises oxidation, hypogene and supergene zones and contains chalcopyrite, pyrite, chalcocite, magnetite, hematite, goethite and malachite. Fluid inclusion studies of the samples taken from silicic veins show that the homogenization temperature and salinity vary between 200 to 300 °C and 21.6% wt NaCl respectively. On the base of obtained data, it can be concluded that the dominant mechanism for mineralization is the mixing of hydrothermal solutions with meteoritc waters. Geological, mineralogical and fluid inclusion investigations have demonstrated that mineralization in this area is correlated with other IOCG deposits in the world.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Alteration
  • Uromieh-Dokhtar magmatic belt
  • IOCG type deposite
  • Fluid inclusions
  • Markazi Province
  • Uromieh
  • Dokhtar magmatic belt