تعیین فشار و دمای تبلور توده گرانیتوئیدی کلاه‌قاضی بر اساس روابط کانی‌شناختی (جنوب‌شرق اصفهان)

نویسندگان

1 دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران

2 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 گروه زمین‌شناسی، دانشگاه پیام‌نور، 3697-19395 تهران، ایران

چکیده

توده گرانیتوئید کلاه‌قاضی در جنوب-جنوب‌شرق اصفهان و در پهنه سنندج-سیرجان قرار دارد. دارای سنگ‌شناسی مونزوگرانیت، گرانودیوریت و سینوگرانیت است و کانی‌های کوارتز، پلاژیوکلاز، فلدسپار پتاسیک، بیوتیت، تورمالین، کردیریت، آندالوزیت، سیلیمانیت، کیانیت، اسپینل و گارنت را در بر دارد. همچنین، حضور کیانیت در آنکلاو گرانودیوریتی و عدم حضور سایر پلی‌مورف‌های Al2SiO5 در آنکلاوها می‌تواند نشانه پسمانده ذوب بخشی سنگ‌های پلیتی غنی از آلومین باشد. ادخال‌های بیوتیت و سیلیمانیت‌های سوزنی در کردیریت‌های این توده گویای تشکیل کردیریت در جریان پدیده ذوب متناقض کانی‌های یاد شده است. حضور کردیریت به شرایط آناتکسی و ذوب سنگ‌های پلیتی توسط بیوتیت در جریان پدیده ذوب متناقض در حرارت 660 تا 770 درجه سانتیگراد و فشار 5/3 کیلو بار اشاره دارد. سیلیمانیت در نتیجه پدیده متاسوماتیزم تشکیل شده است. رشد اسپینل پیرامون آلوموسیلیکات‌ها با بافت هم‌رشدی ریز‌دانه، شرایط حرارت بالا، میزان پایین SiO2 و فوگاسیته بالای اکسیژن در رسوبات متاآرژیلیتی غنی از آهن را بیان می‌نماید. حضور کردیریت، سیلیمانیت و بیوتیت در کنار تورمالین‌هایی با چند‌رنگی نامتعادل آبی، گویای تلاشی تورمالین در حرارت‌های بالای 750 درجه سانتیگراد است. تشکیل گارنت با ترکیب آلماندین در کلاه قاضی خاستگاه ماگمایی دارد و به شرایط فشار 4 تا 5 کیلو بار، عمق بیش از 18کیلومتر و حرارت بیشتر از 850 درجه سانتیگراد اشاره دارد. بر پایه روابط کانی‌شناختی، شیمی فلدسپار و دمای اشباع زیرکن این توده در حرارت‌های 700 تا 900 درجه سانتیگراد و در فشار بخار آب بیش از دو کیلو بار تشکیل شده و زمان جایگیری توده گرانیتوئیدی سریع بوده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The study of P-T formation of Kolah Ghazi granitoid based on mineralogical relationships (southeast of Isfahan)

نویسندگان [English]

  • Mahin Mansouri Esfahani 1
  • Mahmoud Khalili 2
  • Afsaneh Safari Mirghaleh 2
  • Khadijeh Khalili 3
  • Seyed Hassan Tabatabaei 1
1 Department of Mining Engineering, Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran
2 Department of Geology, University of Isfahan, Isfahan, Iran
3 Department of Geology, Payame Noor University, 19395-3697 Tehran, I. R. of Iran
چکیده [English]

The Kolah Ghazi granitoid body is located in the south-southeast of Isfahan and lies in the Sanandaj-Sirjan zone. The pluton is predominately composed of monzogranite, granodiorite and syenogranite. Quartz, plagioclase, K-feldspar, biotite, tourmaline, cordierite andalusite, sillimanite, kyanite, spinel and garnet are major and minor minerals of the pluton. The presence of kyanite in granodiorite enclaves may be due to melting of the pelitic rocks of the area which gave rise to formation of alumina rich restite. The occurrence of sillimanite these granitoid rocks can be related to metasomatism process. The inclusion of biotite and sillimanite needles in the cordierite indicates that the alteration of these minerals, during congruent melting, is responsible for the origin of cordierite. Further, cordierite crystallized during anatexis conditions under 660-770 °C and 3.5 kbar condition. Growth of spinel around the aluminosilicates with symplectites texture represents conditions of high temperature, low content of SiO2, high ƒO2 in the Fe-enriched meta-argillite. The assemblages of cordierite, sillimanite, biotite and tourmaline with unusual common blue pleochroism in the Kolah Ghazi granitoids indicate the breakdown of tourmaline under temperature higher than 750 °C. The origin of the garnet with almandine component in the Kolah Ghazi granitoids is magmatic source and refers to the pressure of 4 to 5 kbar, corresponding to depth of more than 18 km and temperature less than 850 °C. As it may be observed from the mineralogical relationship, geochemistry of feldspar and Zr vs. SiO2 the pluton developed under 700-900 °C and over 2 kbar PH2O.

کلیدواژه‌ها [English]

  • P-T
  • Mineralogical relationships
  • Aluminosilicates
  • Kolah Ghazi granitoid
  • Sanandaj-Sirjan zone