سنگ‌شناسی، زمین‌شیمی و خاستگاه زمین‌ساختی توده‌های نیمه‌نفوذی کوه گورگور در شمال‌باختری معدن طلای زرشوران (شمال‌باختر تکاب‌، آذربایجان‌غربی)

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 دانشکده زمین‌شناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

توده‌های نیمه‌نفوذی (شبه‌آتشفشانی) کوه گورگور بخشی از مجموعه آتشفشانی- نفوذی کوه گورگور در جنوب روستای عربشاه تکاب، واقع در بخش میانی محور آتشفشانی تکاب-قره‌آغاج (در بخش شمالی پهنه ماگمایی ارومیه- دختر) هستند که به‌صورت توده‌های نیمه‌ژرف با ترکیب مونزونیت، کوارتز مونزونیت و دیوریت و به شکل گنبدی رخنمون یافته‌اند. بافت این سنگ‌ها، گرانولار تا پورفیرویید با زمینه دانه‌ای تا میکروگرانولار است. کانی‌های روشن متداول این واحد‌های سنگی شامل پلاژیوکلاز و پتاسیم‌فلدسپار، و کانی‌های مافیک شامل کلینوپیروکسن و هورنبلند هستند کانی کوارتز نیز به‌صورت فرعی در آنها رویت می‌شود. بر اساس مطالعات زمین‌شیمیایی توده نیمه‌نفوذی کوه گورگور دارای ماهیت کالک‌آلکالن و متاآلومین بوده، متعلق به گرانیت‌های نوع I هستند. بر اساس نمودارهای ژئوشیمیایی، خاستگاه توده‌های کوه گورگور در ارتباط با یک پهنه زمین‌ساختی از نوع کمان قاره‌ای حواشی فعال قاره‌ای است. هماهنگی توزیع REE و عناصر ناسازگار بین نمونه‌ها می‌تواند بیانگر ارتباط زایشی این سنگ‌ها با یکدیگر باشد. از سویی بالا بودن نسبت‌های LILE/HFSE و LREE/HREE و شباهت ترکیب شیمیایی این سنگ‌ها با ماگماهایی که در پهنه فرورانشی تشکیل می‌شوند، احتمال تشکیل سنگ‌های منطقه در یک پهنه فرورانشی را تقویت می‌کند. نتایج مطالعات سنگ‌زادی نشان می‌دهد که خاستگاه ماگمای مادر توده‌های نفوذی کوه گورگور مرتبط با ذوب‌بخشی گوه گوشته‌ای دگرنهاد (متاسوماتیسم) شده‌ای است که بر اثر جای‌گیری ماگمای مادر در پوسته زیرین سبب زایش گستره‌ای از سنگ‌های تفریق یافته‌تر در سطوح بالاتر شده است. به‌طور کلی، فرآیند پیدایش محور آتشفشانی تکاب-قره‌آغاج در زمان میوسن فوقانی-پلیوسن، تحت‌ﺗﺄثیر تداوم بالاآمدگی مجموعه دگرگونی حلقوی تکاب و خیزش ماگماهای مادر و پارگدازش پوسته‌ای و شکل‌گیری توده‌های نیمه‌نفوذی غنی از پتاسیم نوع I روی داده است. در زمان میوسن پسین-پلیوسن و همزمان با ماگماتیسم گسترده میو-پلیوسن در شمال‌باختر ایران و جنوب خاور ترکیه، توده گنبدی کوه گورگور در محور آتشفشانی تکاب-قره‌آغاج جایگزین شده است. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Petrology, geochemistry and tectonic setting of Kohe Gor Gor subvolcanic intrusions in the NW of Zarshouran gold deposit (NE Takab, West Azerbaijan)

نویسندگان [English]

  • Niloofar Nayebi 1
  • Dariush Esmaili 1
  • Mansour Ghorbani 2
  • Yousef Vesali 1
1 School of Geology, College of Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran
2 Department of Geology, Faculty of Earth Sciences, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
چکیده [English]

The Kohe GorGor sub volcanic units in the GorGor dome is located in the south of Arabshah village between Zarshouran and Agh dare gold mines. These units are part of Kohe Gor Gor volcano-plutonic complex and composed high-level sub volcanic micro dioritic and micro monzonitic plutons. This area is part of volcanic center between Takab and Qara Aghaj cities which refereed as Takab-Qara Aghaj volcanic belt within the northern part of Urmia-Dokhtar magmatic arc. The Kohe GorGor subvolcanic units have metaluminous and calc-alkaline affinity and represent most similarity to I -type granites. The various petrogenesis diagrams indicate a subduction-metasomatized lithospheric mantle source for parent magma of Kohe Gor Gor which during its ascending to upper level and led to produces more evolved rock types that are emplaced at shallow depths. The Kohe Gor Gor subvolcanic units belong to post collision arc setting which emplaced in Takab-Qara Aghaj volcanic belt during late Miocene-early Pliocene coincide with extensive Mio-Pliocene magmatism in NW Iran and SE Turkey. The evolution processes of Takab-Qara Aghaj volcanic belt in the late Miocene-early Pliocene is dominated by Takab core complex exhumation that accompanied with Decompressional melting of metasomatized lithospheric mantle and subsequently production of primary magma and its Ascending to upper level reservoirs and its modification by crustal melting ,assimilation and fractionation processes which finally produce more evolved felsic magmas which outcropped in the form of high-K calcalkaline I-type sub volcanic intrusions in the some part of this belt. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Kohe Gor Gor dome
  • Post collision magmatism
  • Takab
  • Takab-QaraAghaj volcanic belt
  • Uromieh-Dokhtar zone