کانی‌شناسی، شیمی کانی‌ها و ژئوشیمی ایزوتوپی گوگرد در کانسار مس بهاریه (شمال-خاور کاشمر): رهیافتی برای دستیابی به ژنز کانسار

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بوعلی سینا، همدان

2 عضو هیئت علمی، دانشگاه بوعلی سینا

چکیده

کانسار بهاریه با تناژ تقریبی یک میلیون تن مس، در استان خراسان رضوی و فاصله 30 کیلومتری شمال‌خاور شهرستان کاشمر قرار دارد. طبق تقسیم‌بندی‌های ساختاری زمین‌شناسی ایران، این ذخیره در پهنه سبزوار و منطقه فلززایی تکنار واقع شده‌ است. کانه‌زایی بصورت چینه‌کران در یک افق معدنی با درازای تقریبی 200 متر، ضخامت متغیر 5 تا 10 متر و راستای خاوری-‌باختری در میزبان آندزیت و ریولیت توف با سن ائوسن میانی، رخداده ‌است. کالکوپیریت و پیریت کانه‌‌های سولفیدی اصلی هستند که بورنیت، گالن، اسفالریت، کوولیت، کالکوسیت، مالاکیت و هماتیت به صورت فرعی آنها را همراهی می‌کنند. طبق شواهد تجزیه ریزکاو الکترونی (EPMA)، بیشینه طلا و نقره به ترتیب معادل 21/0 و 1/0 درصد وزنی در میزبان کالکوپیریت و بیشینه نقره 14/0 درصد وزنی در ترکیب کانی گالن، آشکار شد. براساس بررسی‌های شیمی کانی، در پیریت‌های کانسار بهاریه، میانگین نسبت Co/Niبرابر 71/2 بدست آمد که می‌تواند نشانگر خاستگاه گرمابی آن باشد. با توجه به نتایج زمین دماسنجی نسبتBi /Sb در گالن و ژئوشیمی اسفالریت (تمرکز بالای Cd با مقدار میانگین 92/0 درصد وزنی و نسبت Zn/Cd ناچیز 54/67) شرایط فیزیکوشیمیایی و ترمودینامیکی سیال کانه‌دار در کانسار بهاریه با کانسارهای گرمابی-ماگمایی دما متوسط همخوانی دارد. دامنه تغییرات ایزوتوپی δ34S نمونه‌های کالکوپیریت و پیریت بین 3/7- تا 5/0 پرمیل در تغییر است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Mineralogy, mineral chemistry and sulfur isotope geochemistry of the Baharieh copper deposit (NE Kashmar): implications for ore genesis

نویسندگان [English]

  • Razieh Rezaeihamid 1
  • Ebrahim Tale Fazel 2
1 Department of Geology, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran
2 Department of Geology, Faculty of science, Bu-Ali Sina university
چکیده [English]

The Baharieh copper deposit with an approximately tonnage 1 million tons of copper ore, is located in the Khorasan Razavi Province and 30 km of northeastern of the Kashmar. Based on subdivision structural geology of the Iran, the deposit is situated in the Sabzevar zone and Taknar complex. The mineralization as stratabound nature in an ore-horizon with an approximately length of 200 m and E-W trending occurs in middle Eocene andesitic to rhyolitic-tuff. Chalcopyrite and pyrite are the main sulfide minerals which accompanies with accessory minerals such as bornite, galena, sphalerite, covelline, chalcocite, malachite and hematite. Based on evidence of the electron probe micro analysis (EPMA) detected the maximum gold and silver contents 0.21 and 0.1 ppm in chalcopyrite, respectively and the maximum silver content is 0.14 ppm in galena. According to mineral chemistry studies, pyrite of the Baharieh deposit obtained the average ratio Co/Ni=2.71, which can be indicate its hydrothermal source. According to the results of the geo-thermometry of the Sb/Bi ratio in the galena and geochemistry of sphalerite (high concentration of Cd with an average value of 9220 ppm and low Zn/Cd=67.54) physico-chemical and thermodynamic conditions of the ore-bearing fluid in the Baharieh deposit has been concordant with average-temperature hydrothermal-magmatic deposits. The variation ranges of δ34S isotopic in the chalcopyrite and pyrite samples are varies between -7.3 to 0.5 ‰.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Baharieh Cu deposit
  • Mineral Chemistry
  • Sulfur isotope
  • Kashmar
  • Sabzevar zone

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 26 آذر 1398
  • تاریخ دریافت: 10 اسفند 1397
  • تاریخ بازنگری: 04 مهر 1398
  • تاریخ پذیرش: 26 آذر 1398