ویژگی ماگمایی و شرایط تبلور گابروهای گشت-ماسوله (شمال ایران) براساس ترکیب کلینوپیروکسن و اورتوپیروکسن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 انستیتو علوم زمین، دانشگاه پتسدام، پتسدام، آلمان

10.22108/ijp.2020.119832.1151

چکیده

رشته کوه البرز بخشی از کوهزایی آلپ-هیمالیا می‌باشد که در طی کوهزایی سیمیرین در اثر حرکات رو به شمال میکروپلیت ایران مرکزی به سمت اوراسیا تشکیل شده و در طول دوران‌های زمین‌شناسی تحت تأثیر حوادث مختلف کششی و فشارشی از زمان تریاس پایانی تا ولکانیسم‌های اخیر گردیده است. گابروهای کومولایی و ایزوتروپ منطقه گشت-ماسوله در البرز به صورت توده‌های کوچک در سنگ‌های رسوبی دگرگون شده پالئوزوئیک و رسوبات مزوزوئیک در نزدیکی سه روستای چپول، گیلونده‌رود و زودل برونزد دارند. ماگمای مولد این گابروها با ویژگی کالک‌آلکالن در یک محیط تکتونیکی تحولی مرتبط با کمان و نیز مرتبط با کشش تشکیل شده‌است. ترکیب شیمیایی کلینوپیروکسن در این گابروها 9-4 Fs 49-43 En 51-47 Wo بوده و از نوع دیوپسید می‌باشد و اورتوپیروکسن از نوع انستاتیت با ترکیب Fs 20-28 En 71-79 Wo 0-3 است. میزان TiO2 پایین در ترکیب کلینوپیروکسن نشان از تهی‌شدگی ماگمای مادر این سنگ‌ها در طی حوادث فرورانش‌های پیشین در شمال ایران می‌باشد. محاسبات ترمومتری مختلف براساس ترکیب پیروکسن نشان می-دهد، ماگمای مادر این گابروها در دماهای نسبتاً پایین (حدود 800 درجه سانتیگراد) متبلور شده است. میزان پایین Al2O3، Na2O و Cr2O3 کلینوپیروکسن و اورتوپیروکسن نشان می‌دهد که تبلور ماگمای مادر این گابروها در فشار پایین و در سطوح بالایی پوسته اتفاق افتاده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Magmatic characteristics and crystallization condition of the Gasht-Masuleh gabbros (N Iran) based on clinopyroxene and orthopyroxene composition

نویسندگان [English]

  • Leila Rezaei 1
  • Mohssen Moazzen 1
  • Martin Timmerman 2
1 Department of Earth Sciences, Faculty of Natural Sciences, University of Tabriz, Tabriz, Iran
2 Institute of Geosciences , University of Potsdam, Potsdam, Germany
چکیده [English]

The Alborz Range as a part of the Alpine-Himalayan orogen in north Iran, formed during the Cimmerian orogeny due to northward movements of the Central Iran micro-plate towards Eurasia. Subsequently, it underwent different compressional and extensional geological events from Late Triassic collision to recent ongoing contraction and volcanism. The gabbros in the Gasht-Masuleh area are small kilometer-sized cumulate and isotropic gabbro bodies that intruded into the Paleozoic metasediments and Mesozoic sediments in three localities, Chapul, Gilvandehrud, and Zudel. Clinopyroxene chemistry suggests that the calc-alkaline parent magma formed in a transitional environment between arc and extension related tectonic settings. Diopside clinopyroxene composition is Wo 47-51 En 43-49 Fs 4-9 and enstatite orthopyroxene has Wo 0-3. En 71-79 Fs 20-28 composition. Low TiO2 content of clinopyroxene indicates a depletion of parental magma source during old subduction in N Iran. Using different thermometers, based on clinopyroxene and orthopyroxene composition suggest that the crystallization temperature of pyroxene was low (~800 ºC). Al2O3, Na2O and Cr2O3 content of orthopyroxene and clinopyroxene are low and indicate crystallization of the parent magma at low pressure at upper crustal levels.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Pyroxene
  • Gabbro
  • Gasht-Masuleh
  • Alborz

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 27 اسفند 1398
  • تاریخ دریافت: 18 آذر 1398
  • تاریخ بازنگری: 25 اسفند 1398
  • تاریخ پذیرش: 27 اسفند 1398