ویژگی‌های کانه‌زایی مگنتیت معدن آهن نرم با نگرشی بر سنگ‌شناسی و ژئوشیمی سنگ‌های گابرویی-دیوریتی مجاور آن (شمال طبس، استان خراسان جنوبی)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 گروه زمین‌شناسی و گروه پژوهشی اکتشاف ذخایر معدنی شرق ایران، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

10.22108/ijp.2020.118478.1145

چکیده

معدن آهن نرم در شمال شهرستان طبس در استان خراسان جنوبی و در شمال خاوری ایران قرار دارد. کانه اصلی در منطقه کانی‌سازی، مگنتیت است که فراوان‌ترین کانی‌ سیلیکاته همراه آن بلورهای درشت اکتینولیت است که بلورهای ریز آپاتیت نیز با تجمع محلی آن را همراهی می‌کند. عیار آهن 55-50 درصد است و مقدار سولفور تا 3درصد می‌رسد. بر اساس بررسی‌های صحرایی، مطالعات زمین‌شیمیایی کانسنگ، الگوی توزیع و فراوانی عناصر کمیاب در مگنتیت؛ شباهت‌های زیادی بین کانی‌سازی معدن آهن نرم و برخی از ذخایر مگنتیت-آپاتیت (IOA)، مشاهده می‌گردد.
عمده واحدهای منطقه مورد مطالعه را واحدهای آهکی-دولومیتی سازند ریزو تشکیل می‌دهد که ماگمای گابرویی-دیوریتی در آن‌ها نفوذ کرده‌اند. بافت غالب این توده‌های نفوذی، هیپ‌ایدیومورف گرانولار است و بطور عمده از کانی‌های پلاژیوکلاز، آمفیبول (هورنبلند)، پیروکسن (بطور عمده دیوپسید) و مقادیر قابل توجهی کانی فرعی آپاتیت به همراه کانی‌های کدر مانند مگنتیت و پیریت تشکیل شده‌اند. این توده‌ها از نوع آلکالن هستند و در جایگاه درون صفحه‌ای شکل گرفته‌اند. بر اساس مطالعات زمین‌شیمیایی عناصر فرعی و کمیاب خاستگاه ماگمای مادر این توده‌ها، ذوب بخشی درجه پایین گارنت لرزولیت گوشته است و شاهد زمین‌شیمیایی مبنی بر آلایش پوسته‌ای وجود ندارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Magnetite mineralization properties of Narm iron mine with respect to petrology and geochemistry of its adjacent gabbroic-dioritic rocks (North of Tabas, South Khorasan province)

نویسندگان [English]

  • Mahboobeh Parvaresh Darbandi 1
  • Azadeh Malekzadeh Shafaroudi 2
  • Amir Morteza Azimzadeh 3
  • Mohammad Hasan Karimpour 2
1 Department of Geology, Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
2 Department of Geology and Research Center for Ore Deposit of Eastern Iran, Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
3 Department of Geology, Faculty of Science, University of Zanjan, Zanjan, Iran
چکیده [English]

Narm iron mine is located in the north of Tabas, South Khorasan province in the north east of Iran. Magnetite is the main mineral which is associated with actinolite as the most abundant silicate mineral and apatite as the micro crystalline localized aggregations in the mineralization zone. Iron ore grade range from 50 to 55 wt% and sulfur value is 3 wt%. There are no evidences of skarn mineralization in this area and according to the field observation, geochemical investigation and rare earth elements pattern and distribution there are the similarities between the mineralization of Narm mine and some magnetite-apatite iron oxide (IOA) deposits.
Lithologically, the area mainly includes limestone-dolomite units of Rizu formation that gabbroic-dioritic magma is intruded them. The dominant texture of these intrusive rocks is hypidiomorphic granular, contain mostly of minerals such as plagioclase, amphibole (hornblende), pyroxene (mostly diopside), and apatite as an important accessory mineral and opaque minerals included magnetite and pyrite. The rocks are alkaline, which are formed in within plate zone. These gabbroic-dioritic rocks were produced as a result of low degree partial melting of mantle wedge with garnet lherzolite composition. There are no geochemical evidence of crustal contamination.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Gabbroic-Dioritic intrusive rocks
  • Magnetite mineralization
  • Geochemistry
  • Narm iron mine
  • Kashmar-Kerman tectonic zone

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 06 فروردین 1399
  • تاریخ دریافت: 07 مرداد 1398
  • تاریخ بازنگری: 26 اسفند 1398
  • تاریخ پذیرش: 06 فروردین 1399