پتروژنز الیوین‌گابرونوریتهای منطقه چشمه‌قصابان(شمال‌غرب همدان) با استفاده از ترکیب شیمیایی کانی‌ها

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه شهید چمران. اهواز . ایران

2 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

10.22108/ijp.2020.120290.1155

چکیده

سنگ‌های آذرین درونی چشمه قصابان در شمال غرب شهر همدان قرار داشته و بخشی از مجموعه پلوتونیک الوند محسوب می‌شود. این توده‌ها در طی مزوزوئیک به درون فیلیت‌های همدان نفوذ کرده‌اند. این نفوذی‌ها دارای ترکیب الیوین-گابرونوریت، هورنبلند گابرو و بیوتیت گابرو به همراه مقداری کوارتز دیوریت و گرانودیوریت هستند. الیوین گابرونوریت‌ها از پیروکسن، الیوین‌های دارای بافت کرونا و پلاژیوکلاز ساخته شده‌اند. آنالیزهای شیمیایی کانی‌ها نشان می‌دهند که محتوای فورستریت الیوین‌‌ها بین 71- 77 درصد متغیر بوده و به سمت مرکز بلورها افزایش می‌یابد. همچنین این الیوین‌ها در حاشیه به ارتوپیروکسن و هورنبلند تبدیل شده‌اند که در نتیجه واکنش آنها با مذاب اطراف و سیالات مرتبط با آن رخ داده است و به صورت بافت کرونا مشاهده می‌شود. کلینوپیروکسن‌های این سنگ‌ها از نوع دیوپسیدی بوده و ارتوپیروکسن‌ها ترکیب پیژونیتی دارند. علاوه‌بر این محتوای MgO و Cr2O3 در پیروکسن‌ها نشان می‌دهد که ماگمای مادر الیوین گابرونوریت‌ها دارای ماهیت تولئیتی تا کالک آلکالن بوده و در یک منطقه فرورانشی شکل گرفته که متحمل کافتی شدن و بالاآمدن ماگماهای گوشته‌ای شده است. نتایج دما و فشارسنجی بر اساس ترکیب کانی‌های پیروکسن نشان می‌دهند که این کانی‌ها در دمای 900 تا 1200 درجه سانتی‌گراد و فشار 7-10 کیلوبار شکل گرفته اند. ویژگی‌های سنگ شناسی و کانی شناسی این سنگ‌ها مشابه با کمپلکس‌های مافیک-الترامافیک تیپ آلاسکا است که در بالای مناطق فرورانش شکل می‌گیرند. نتایج این پژوهش نشان دهنده نقش ماگماهای با منشاء گوشته‌ای در تشکیل مجموعه پلوتونیک الوند می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Petrogenesis of olivine gabbronorites from the Cheshmeh-ghassaban area (NW of Hamedan) using chemistry of the minerals

نویسندگان [English]

  • Adel Saki 1
  • Mir Mohammad miri 2
  • peyman eskandarnia 2
  • Mohsen Rezaei 2
  • Maryam Dorani 3
1 Department of Geology, Faculty of sciences, University of Shahid Chamran, Ahvaz, Iran
2 Department of Geology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
3 Department of Geology, Faculty of Basic Sciences, Shahid Bahonar University of Kerman, kerman, iran
چکیده [English]

The Cheshmeh-ghassaban area plutonic rocks are located in NW of the Hamedan city and is a part of the Alvand plutonic complex. These bodies intruded in the Hamedan phyllites in Mesozoic. These bodies range in composition form olivine gabbronorite, hornblende gabbro to biotite gabbro together with some quartz-diorite and granodiorite. The olivine gabbrosnorites are composed clinopyroxene and orthopyroxene, olivines with corona texture and some plagioclases. Chemical analyses of the minerals show that the olivine forsterite contents range from 71 to 77 and increase toward the crystal cores. The olivines also are replaced with orthopyroxene and hornblende in their rims due to reaction with the surrounding melt and its associated fluids and formed the corona texture. Moreover, MgO and Cr2O3 contents of the clinopyroxenes indicate that the parent magma of the olivine gabbronorite was tholeiitic to calc-alkaline and possess chemical composition of both the subduction and that endured rifting and mantle magma upwelling. Geothermobarometry calculations based on proxene composition show 900 to 1200 oC and 7 to 10 kbar for this rock. Also, petrological and mineralogical properties of these rocks are similar to those of the ultramafic-mafic Alaskan type complexes that form above subduction zones. The results of the present study indicate the role of mantle-originated magmas in formation of the Alvand complex.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Olivine gabbronorite
  • corona
  • Chemistry of minerals
  • Cheshmeh ghassaban
  • Alvand

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 29 اردیبهشت 1399
  • تاریخ دریافت: 11 آذر 1398
  • تاریخ بازنگری: 04 اسفند 1398
  • تاریخ پذیرش: 29 اردیبهشت 1399