دانشگاه اصفهان پترولوژی 2228-5210 7 25 2016 03 20 Study of protolith of metabasites from Zayandehrood dam margin and river (Sanandaj-Sirjan zone) with emphasis on minerals chemistry مطالعۀ سنگ مادر متابازیت‌های حاشیۀ سد و رودخانۀ‌ زاینده‌رود (پهنۀ سنندج-سیرجان) با تأکید بر داده‌های شیمی کانی‌ها 97 116 20835 10.22108/ijp.2016.20835 FA کامران اکبری گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران سید محسن طباطبایی‌منش گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران Journal Article 2016 11 26 Studied metabasites of The Zayandehrood River and Dam margin are located at about 100 km West of Isfahan town. These metabasites are part of the Sanandaj-Sirjan Structural zone including eclogites, amphibolites and green schists. Studies suggest that the eclogites were formed at high-pressure condition in eclogite facies and were finally changed to eclogitic amphibolites under the retrogressive metamorphism. Geochemical characteristics of immobile trace elements that are less affected by alteration and High-Pressure deformation suggest that the origin of these metabasites are mid oceanic ridge basalts (MORB). In fact, these eclogites are the same Neo-Tethys MORBs that caused by the subduction of the oceanic crust to beneath of the Iranian microcontinent were formed during a high to medium temperature, progressive dynamo-thermal regional metamorphism and then returned to the surface were transformed to the eclogitic amphibolites caused by retrogressive metamorphism. Along with final collision between Neo-Tethyan oceanic crust and the Iranian microcontinent at Late Cretaceous, an intense metamorphism phase occurred in the region and deeper high pressure metamorphic rocks were uplifted to the Surface. متابازیت‌های مطالعه‌شده در حاشیۀ سد و رودخانۀ زاینده‌رود و در حدود 100 کیلومتری غرب شهر اصفهان قرار دارند. این متابازیت‌ها که بخشی از پهنۀ سنندج - سیرجان محسوب می‌شوند دربردارندۀ اکلوژیت، آمفیبولیت و شیست سبز هستند. بررسی‌ها نشان می‌دهد که اکلوژیت‌ها در فشار بالا و در حدّ رخسارۀ اکلوژیت تشکیل شده‌اند و سپس بر اثر دگرگونی قهقرایی به اکلوژیت‌های آمفیبولیتی تبدیل شده‌اند. میزان LREE در گارنت‌ها و آمفیبول‌ها پایین است و میزان HREE افزایش چشمگیری نشان می‌دهد. نسبت پایین La/Yb در آمفیبول‌ها نیز نشان می‌دهد که گارنت و آپاتیت عامل اصلی کنترل‌کننده در توزیع عناصر خاکی کمیاب سنگین هستند. ویژگی‌های ژئوشیمیایی عناصر کمیاب نامتحرّک در این متابازیت‌ها که کم‌تر در تأثیر دگرسانی و دگرگونی درجۀ بالا قرار داشته‌اند، نشان می‌دهد که خاستگاه این متابازیت‌ها بازالت‌های رشته‌های میان اقیانوسی است. در واقع اکلوژیت‌ها همان بازالت‌های پوستۀ اقیانوسی نئوتتیس بوده‌اند که بر اثر فرورانش این پوسته به زیر صفحۀ ایران و طی یک دگرگونی ناحیه‌ای دیناموترمال پیش‌روندۀ فشار بالا - دما متوسّط تشکیل شده‌‌اند‌ و سپس هنگام بازگشت به سطح زمین و بر اثر یک دگرگونی قهقرایی به اکلوژیت‌های آمفیبولیتی تبدیل شده‌اند. هم‌زمان با برخورد نهایی پوستۀ اقیانوسی نئوتتیس با صفحۀ ایران در نئوژن، یک مرحلۀ دگرشکلی شدید در منطقه رخ داده است که موجب بالا‌آمدن سنگ‌های دگرگونی فشار بالا از عمق به سطح شده است. https://ijp.ui.ac.ir/article_20835_16e781503abba6f895ae47fa0531b475.pdf