دانشگاه اصفهان پترولوژی 2228-5210 8 30 2017 08 23 Investigation of the geochemical and mineralogical characteristics of the dikes associated with copper mineralization at the southeastern Ardestan (NE Isfahan) بررسی ویژگی‌های زمین‌شیمیایی و کانی‌شناسی دایک‌های همراه با کانی‌سازی مس در جنوب‌خاوری اردستان (شمال‌خاوری اصفهان) 81 98 21952 10.22108/ijp.2017.81992 FA مریم صالحی گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم‌، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران زهرا اعلمی نیا گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم‌، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران مهین منصوری اصفهانی دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی اصفهان ، اصفهان، ایران Journal Article 2016 05 03 The Ardestan study area lies in the northeast of Isfahan and at the outer margin of Urumieh -Dokhtar Volcanic Arc (UDMA). In this area, copper mineralization is associated with dikes. Mineralization occurred as sulfides (chalcocite, chalcopyrite and bornite) and oxides (malachite and azurite). According to field studies as well as petrographic and geochemical investigations, two different types of dikes are present. The first type, trending NW-SE and comprising fine crystalline gabbro, whereas the second type with relatively E-W trend are gabbro and pyroxene diorite. Geochemically, these rock are characterized by SiO<sub>2</sub> = 45.8 to 52.8 wt.%, MgO with 6.9 wt.% (average), Na<sub>2</sub>O+K<sub>2</sub>O = 5.6 wt.%, and Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub>/TiO<sub>2</sub> = 16.8%. All dikes are alkaline, related to back-arc tectonic setting in a wider concept associated with changing in source of magmatism. The second type shows enrichment in Ba, Sr, Rb, K, Zr, Nb, Ti, Cr and Ni in comparison to the first type. The first type is generated as a result of a subducted modified mantle while the latter shows an enriched astenospheric mantle source. It appears that there is a weak correlation between ore-forming and volatile elements in the mafic dikes. Overall, the same tectonic stresses are an essential controlling factor for the formation of second type E-W dikes associated with mineralization. منطقه بررسی‌شدة اردستان در شمال‌خاوری اصفهان و در حاشیه بیرونی کمان آتشفشانی ارومیه-دختر جای دارد. در این منطقه، کانه‏زایی مس همراه با دایک‏هاست و کانه‏زایی به‌صورت سولفیدی (کالکوسیت، کالکوپیریت و بورنیت) و اکسیدی (مالاکیت و آزوریت) است. بررسی‌های صحرایی، سنگ‌نگاری و زمین‌شیمیایی در این منطقه، دو گروه دایک گوناگون را نشان می‏دهد. دایک‏های گروه اول روند شمال‌باختری- جنوب‌خاوری دارند و از گابرو دانه‏ریز ساخته شده‏اند. دایک‏های گروه دوم روند کمابیش خاوری‌- باختری دارند و از جنس گابرو و پیروکسن دیوریت هستند. از دیدگاه زمین‌شیمیایی، دایک‏ها دارای SiO<sub>2</sub> از 8/45 تا 8/52 درصد وزنی، MgO با میانگین 9/6 درصد وزنی، Na<sub>2</sub>O+K<sub>2</sub>O با 6/5 درصد وزنی و نسبت Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub>/TiO<sub>2</sub> برابر 8/16 معرفی می‏شوند. همه دایک‏ها، دارای سرشت آلکالن بوده و به مفهوم وسیع‏تر، با محیط زمین‏ساختی پشت کمان همراه با تحولات شیمیایی در خاستگاه ماگما وابسته هستند. دایک‌های گروه دوم در برابر دایک‏های گروه اول، ‏ از عنصرهای Ba، Sr، Rb، K، Zr، Nb، Ti، Cr و Ni غنی‌شدگی نشان می‏دهند. دایک‏های گروه اول از یک گوشته تغییریافتة فرورونده در مرحله کمان نابالغ پدید آمده‌اند و دایک‏های گروه دوم دارای خاستگاه گوشته آستنوسفری غنی‏شده در مرحله کمان عادی هستند. همبستگی اندکی میان عنصر مس با عنصرهای فرار در ترکیب دایک‏ها دیده می‌شود. به‌طورکلی، نیروهای زمین‌ساختیِ مشابه عامل کنترلی مهمی در پیدایش دایک‏های گروه دوم (خاوری- باختری) به‌همراه کانی‏سازی هستند. کانی‌سازی مس دایک ژئوشیمی جنوب‌شرق اردستان زون ارومیه‌دختر https://ijp.ui.ac.ir/article_21952_e2f2a104b427d466368fcdc22fdbd498.pdf