دانشگاه اصفهان پترولوژی 2228-5210 8 32 2018 02 20 Geochemistry and zeolitization of tuffs in Zarrin Dasht mining area (Firuzkuh, Central Alborz) زمین‌شیمی و زئولیت‌زایی توف‌ها در محدوده معدنی زرین‌دشت (فیروزکوه، پهنه البرز مرکزی) 197 212 22241 10.22108/ijp.2017.81982.0 FA زهرا مهرپویا گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران فرامرز طوطی گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران کاظم کاظمی گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران محمدعلی برقی گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران Journal Article 2016 02 13 The Zarrin Dasht region is located in Tehran province, between Damavand and Firuzkuh cities. This region with 10 Km2 area belongs to Central-Alborz zone. On the base of petrographic and geochemical studies, the volcaniclastic rocks of the Zarrin Dasht area are trachyte, dacite, rhyodacite and rhyolite. Petrographic evidence as well as XRD analyses point to the presence of glass and crystallization quartz, clinoptilolite, analcime, natrolite, heulandite, montmorillonite, kaolinite, illite and chlorite. Texture of tuffs is vitrophyric. Based on the geochemical data, these rocks are calk-alkaline and metaluminous to peraluminous composition. Primitive mantle-normalized and chondrite-normalized trace elements and rare earth elements patterns indicate enrichment in LREE and LILE and depletion in HREE and HFSE with pronounced negative anomalies in Eu, Ba, Nb, Ti, Sr and P in the Zarrin Dasht samples. Samples position on the various tectonic setting discrimination diagrams demonstrate that these rocks were formed in environment related to subduction in active continental margins. Chlorites, are present in the rock context and also relatively filled cavities as amygdaloidal, while analcime was mainly distributed in the rock context. It seems these minerals are the result of recrystallization of volcanic glasses such as shard in the rock. Secondary minerals can be considered as a burial diagenesis and low-grade metamorphism in the studied tuffs that occurred under the upper floor pressure. منطقه زرین‌دشت در استان تهران، در میان شهرستان‏‌های دماوند و فیروزکوه جای دارد. این منطقه با گسترش نزدیک به 10 کیلومتر مربع، بخشی از پهنه ساختاری البرز مرکزی به‌شمار می‌رود. برپایه بررسی‏‌های سنگ‏‌نگاری و زمین‏‌شیمیایی، سنگ‏‌‏‌های آذرآواری منطقه زرین‏‌دشت ترکیب تراکیت، داسیت، ریوداسیت و ریولیت دارند. بررسی‌های میکروسکوپی و تجزیه XRD نشان می‏‌دهند این سنگ‌ها دارای شیشه‏‌ و بلورهای کوارتز، کلینوپتیلولیت، آنالسیم، ناترولیت، هیولاندیت، مونت‏‌موریونیت، کائولینیت، ایلیت و کلریت هستند. بافت توف‏‌ها ویتروفیری است. برپایه داده‏‌های زمین‏‌شیمیایی، سنگ‏‌های یادشده سرشت کالک‏‌آلکالن دارند و از نوع متاآلومین تا پرآلومین است. الگوی تغییرات عنصرهای کمیاب و کمیاب خاکی بهنجارشده به ترکیب کندریت و گوشته اولیه برای نمونه‌های منطقه زرین‌دشت نشان‌دهندة غنی‌شدگی این سنگ‌ها از LREE و LILE نسبت به HREE و HFSE و آنومالی منفی Eu، Ba، Ti، Sr و P است. این پدیده و نیز جایگاه نمونه‌ها در نمودارهای گوناگونِ شناسایی پهنه زمین‌ساختی، نشان‌دهندة پیدایش سنگ‌های زرین‌دشت در پهنه فرورانشِ حاشیه فعال قاره‌ای هستند. کلریت‏‌ها افزون‌بر حضور در زمینه سنگ، کمابیش حفره‌ها را (به‌صورت بادامکی) پر کرده‌‏‌اند؛ اما آنالسیم بیشتر در زمینه سنگ پراکنده بوده و گویا پیامد بازتبلورِ شیشه‏‌های آتشفشانی، مانند شارد‏‌های درون سنگ، هستند. این کانی‏‌های ثانویه پیامد دیاژنز تدفینی– دگرگونی درجه پایین در توف‏‌های زرین‌دشت دانسته می‌شوند که زیر فشار لایه‌های بالایی روی داده است. https://ijp.ui.ac.ir/article_22241_1e315dccf7302a152b05b9a0ff61a7c8.pdf