دانشگاه اصفهان پترولوژی 2228-5210 9 4 2019 02 20 The investigation of chemical composition of tourmalines in ‎biotite- muscovite granite of Mashhad بررسی ترکیب شیمیایی انواع تورمالین در بیوتیت موسکویت گرانیت مشهد 67 88 23093 10.22108/ijp.2018.109726.1072 FA فرهاد زال گروه زمین شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران زهرا طهماسبی گروه زمین شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران احمد احمدی خلجی گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران Journal Article 2018 03 04 Tourmaline occurs in the biotite-muscovite granite of Mashhad as nodule, euhedral tourmalines in pegmatite and aplite, quartz-tourmaline veins, tourmaline-rich veins and radial tourmalines. Compositionally, they all are between schorl and dravite end- members and alkali group tourmalines. The euhedral tourmalines in pegmatite and aplite are Fe - enriched schorl whereas the nodule, quartz-tourmalines, the radial and the vein tourmalines are Mg- rich schorl. The higher Mg concentration in these tourmalines relative to those of the pegmatite and aplite are probably related to the crystallization of Fe -rich minerals including biotite, garnet, and the pegmatite and aplite tourmalines during the evolution of granitic magma. The  LA ICP (MS) results indicate that all types of studied tourmalines are characterized by  low trace element abundances and have more concentration of Sr, Ga, Li, Be, Sn, Pb as well as some transitional  elements. The tourmalines studied show similar REE patterns, LREE enrichment and positive Eu anomalies. The low Ba, Rb, W, Sn، Y, Nb and HREE concentrations can be due to crystallization of some minerals such as garnet, biotite, muscovite and feldspar prior to the tourmalines. The correlation between major and trace elements of the tourmalines is the effects of atomic sites and thermodynamic in the crystal chemistry and the behavior of trace elements in the tourmalines. بیوتیت-موسکویت گرانیت مشهد شامل تورمالین های با اشکال نودولی، تورمالین های خودشکل در پگماتیت و آپلیت، رگه‌ای، شعاعی و رگه های کوارتز- تورمالین می باشند. این تورمالین ها جز سری شورل- دارویت و تورمالین های آلکالن است که تورمالین های خودشکل در پگماتیت و آپلیت، شورل غنی از آهن و تورمالین های رگه‌ای، نودولی، شعاعی و کوارتز- تورمالین، شورل غنی از منیزیم می باشند. این غنی شدگی از منیزیم در تورمالین های رگه‌ای، نودولی، شعاعی و کوارتز- تورمالین به دلیل تبلور کانی های غنی از آهن همچون بیوتیت، گارنت و تورمالین های خود شکل پگماتیتی و آپلیتی در طی تکامل ماگمای گرانیتی می‌باشد. تعیین مقادیر عناصر کمیاب به روش لیزرابلیشن نشان داد که همه تورمالین ها دارای مقادیر کمی از عناصر کمیاب هستند و بیشترین مقدار مربوط به عناصر Sr, Ga, Li, Be, Sn, Pb و بعضی از عناصر واسطه می‌باشد. الگوی عناصر نادر خاکی تورمالین ها مشابه یکدیگر و دارای غنی شدگی از عناصر نادر خاکی سبک نسبت به سنگین و آنومالی مثبت Eu می باشد. مقادیر پایین عناصری همچون Ba، Rb، W، Sn، Y،Nb و HREE در تورمالین های مشهد به دلیل تبلور کانی های موسکویت، بیوتیت و گارنت قبل از تورمالین می‌باشد. همبستگی بین عناصر اصلی و کمیاب تورمالین نشان از تأثیر جایگاه اتمی وترمودینامیک در شیمی بلور و رفتار عناصر کمیاب در تورمالین است. https://ijp.ui.ac.ir/article_23093_0560471449adaca26c8bbf8cd785becd.pdf