دانشگاه اصفهان پترولوژی 2228-5210 11 3 2020 11 21 Spatial- temporal relationship of mineralization and magmatism in the Mazraeh polymetallic deposit (north of Ahar, Eastern Azarbaijan province) رابطة زمانی- مکانی کانه‏‌زایی و ماگماتیسم در کانسار چندفلزی مزرعه (شمال اهر، استان آذربایجان‌شرقی) 65 84 24958 10.22108/ijp.2020.124073.1192 FA حمایت جمالی اصفهان، دانشگاه اصفهان، گروه زمین شناسی Journal Article 2020 07 21 The Sheyvar-Dagh batholith, one of the most important intrusive bodies in northwest Iran, intruded the Upper Cretaceous and the Eocene volcano-sedimentary sequences and associated with some Cu- Fe (±W±Au) mineralization. The Sheyvar-Dagh batholith consists of different phases of magmatism (33- 10Ma) with different compositions and geochemical features. The oldest phases (Oligocene) with granite, granodiorite, syenite, and gabbro composition are dominated by plagioclase and alkali- feldspar as phenocrysts which is indicative of low water content in their parent magma, therefore, they are not associated with any mineralization. While, the younger magmatic phases (Miocene) with overall quartz monzonitic composition and amphibole- biotite phenocrysts show adakitic signature with more water content (>4% H₂O). The younger magmatism shows a close temporal-spatial relationship with a variety of ore mineralization. So, this can be used as an exploration key in the Sheyvar-Dagh region. In the Mazraeh area, mineralization has occurred in two forms massive (skarn) and veinlet-disseminated (intrusion- related). Skarn mineralization, which mainly consists of garnet, epidote, magnetite, pyrite, and chalcopyrite, occurred in the Upper Cretaceous limestones, while veinlet-disseminated mineralization occurred in both the Miocene subvolcanic and the Oligocene coarse-grained bodies, and is associated with weak potassic and phyllic alterations.   باتولیت شیورداغ از مهم‏‌ترین توده‏‌های آذرین درونی در شمال‌باختری ایران است که در توالی رسوبی- آتشفشانی کرتاسة بالایی و ائوسن نفوذ کرده و با کانی‌سازی مس- آهن- (تنگستن و طلا) همراه است. این باتولیت از فازهای ماگمایی گوناگون (به سن 33 تا 10 میلیون سال پیش) با ترکیب و ویژگی‏‌های زمین‌شیمیایی متفاوت تشکیل شده است. فازهای قدیمی‏‌تر (الیگوسن) کالک‏‌آلکالن، بیشتر ترکیب گرانیت، گرانودیوریت، سینیت و گابرو دارند و دربردارندة درشت‌بلورهای پتاسیم‌فلدسپار و پلاژیوکلاز هستند. ماگمای سازندة این سنگ‌ها میزان آب کمتری دارد و با کانه‏‌زایی بارزی همراه نیستند؛ اما فازهای جوان‏‌تر (میوسن) که بیشتر ترکیب کوارتزمونزونیتی نشان می‌دهند و درشت‌بلورهای آمفیبول و بیوتیت دارند، از ماگمایی با سرشت آداکیتی پدید آمده‌اند. این ماگما میزان آب بیشتری داشته است و از دیدگاه مکانی و زمانی، رابطة نزدیکی با کانه‏‌زایی‏‌های گوناگون داشته است. این رابطه ‌به‌عنوان الگوی اکتشافی در منطقة شیورداغ پیشنهاد می‏‌شود. کانه‌زایی در منطقة معدن مزرعه به دو صورت توده‏‌ای (اسکارنی) و رگچه‏‌ای- انتشاری (مرتبط با تودة آذرین درونی) رخ داده است. کانی‏‌سازی اسکارنی که بیشتر شامل گارنت، اپیدوت، مگنتیت، پیریت و کالکوپیریت است، در سنگ آهک‏‌های کرتاسة بالایی رخ داده است؛ اما کانه‏‌سازی رگچه‏‌ای- انتشاری هم در توده‏‌های نیمه‏‌آتشفشانی میوسن و هم در توده‏‌های درشت‌بلور الیگوسن رخ داده و با دگرسانی پتاسیک ضعیف و فیلیک همراه است. https://ijp.ui.ac.ir/article_24958_70d5eae0d936222ab81c8785fa148149.pdf