دانشگاه اصفهان پترولوژی 2228-5210 12 1 2021 05 22 Ti-Fe mineralization in Bafq anomaly no. 15, Central Iran: Insights to mineralogy and mineral chemistry کانه‏‏‌زایی آهن- تیتانیم ماگمایی در آنومالی شمارة 15 بافق، ایران مرکزی: نگرشی بر کانی‏‏‌شناسی و شیمی کانی 93 112 25197 10.22108/ijp.2020.123784.1188 FA سکینه امرایی گروه زمین شناسی و آب. دانشکده علوم زمین. دانشگاه شهید بهشتی. تهران. ایران. مهرداد بهزادی گروه زمین شناسی و آب. دانشکده علوم زمین. دانشگاه شهید بهشتی. تهران. ایران. 0009-0002-5154-3550 محمد یزدی گروه زمین شناسی و آب. دانشکده علوم زمین. دانشگاه شهید بهشتی. تهران. ایران. حسین کوهستانی گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران مجید قاسمی سیانی گروه ژئوشیمی-دانشکده علوم زمین-دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران Journal Article 2020 07 04 The Ti- Fe mineralization in Bafq 15 anomaly located 35 Km NW of Bafq city, and is a part of Poshte Badam Block in the Central Iran. Mineralization including magnetite, titanomagnetite, ilmenite, and minor pyrite which hosted by gabbro and pyroxenite intrusions syngeneticly. Based on the whole rock chemistry, FeOt, TiO₂, CaO, Ni, Cr and V show a positive correlation with MgO, whereas Al₂O₃, Na₂O+K₂O, and SiO₂ display a negative correlation. These correlations are in agreement with the crystallization of clinopyroxene, amphibole, plagioclase, and oxide minerals in the intrusion. The positive correlation of V, Cr, and Ni with Fe indicates the concentration of these elements in Fe minerals. The chemical composition of ore minerals mostly plots in the solid solution of magnetite- ulvospinel (titanomagnetite) and magnetite- ilmenite fields. In QFM+1> conditions, the high Fe-Ti contents along high H₂O content (>2 Wt. %) of parental magma are the most prominent factors controlling Fe- Ti mineralization. According to the proposed model for mineralization, as a new pulse of magma enters the chamber, the high H₂O content sufficiently depressed the crystallization temperature of silicates in analogy to oxides, giving rise to early crystallization of Fe-Ti minerals. Increasing of H₂O content and magmatic volatiles during magma fractionation consequently may induce immiscibility and separation of oxides from residual melt in late magmatic stage whereas this dense oxides melt flow through pre-crystalized silicates and solidified as intercumulus phase. <br />  <br />  آنومالی آهن- تیتانیم شمارة 15 بافق در 35 کیلومتری شمال‏‌باختری شهر بافق بخشی از بلوک پشت‏‌بادام در پهنة ایران مرکزی به‌شمار می‌رود. کانه‏‏‌زایی در این توده شامل کانه‏‌‏‏‌های اکسیدی مگنتیت، تیتانو‏‌مگنتیت، ایلمنیت و مقدار اندکی پیریت است که ‏‌به‏‌صورت همزاد در سنگ میزبان‏‏‌های گابرو و پیروکسنیت روی داده است. برپایة داده‌های تجزیة شیمیایی سنگ کل، اکسید‏‏‌های TiO₂، CaO و FeOt و عنصرهای Cr، Ni و Vبا MgO همبستگی مثبت و اکسید‏‏‌های Al₂O₃، Na₂O+K₂O و SiO₂ با MgO همبستگی منفی دارند. همبستگی‏‏‌های یادشده با تبلور کلینو پیروکسن، آمفیبول، پلاژیوکلاز و کانی‏‌های اکسیدی در توده سازگاری دارند. همبستگی مثبت عنصرهای کروم، نیکل و وانادیم با آهن نشان‌دهندة تمرکز این عنصرها در کانه‏‏‌های آهن است. ترکیب شیمیایی کانه‏‏‌‏‌ها در محدودة محلول‌جامد مگنتیت- اولواسپینل (تیتانو‏‌مگنتیت) و مگنتیت- ایلمنیت است. در شرایط فوگاسیتة اکسیژن سیستم (QFM+1>)، محتوای بالای آهن- تیتانیم در کنار محتوای بالای آب ( >wt.%2) در ترکیب ماگمای مادر ‏‌از مهم‏‌ترین فاکتور‏‏‌های دخیل در کانه‏‏‌زایی توده به‌شمار می‏‏‌‏‌روند. برپایة الگوی پیشنهادشده برای کانی‏‏‌سازی توده، در هربار تزریق ماگما درون آشیانة ماگمایی، محتوای بالای آب ماگما، کاهش دمای تبلور سیلیکات‏‌ها نسبت به کانی‏‌های اکسیدی و تبلور زود هنگام کانی‏‌های اکسیدی نسبت به کانی‏‌های سیلیکاته را به‌دنبال داشته است. افزایش محتوای آب هنگام جدایش بلورین ماگما گسترش فاز اکسیدی و در پی آن، تسهیل جدایش آن از سیال بجامانده در مراحل پایانی تفریق شده است و به سبب ویسکوزیته پایین و چگالی بالا در میان کانی‏‌های سیلیکاته جریان یافته و در فضای خالی میان این کانی‏‏‌‏‌ها متبلور شده است.<br />  https://ijp.ui.ac.ir/article_25197_c4879cbf7deba2152541f6a2454a1e75.pdf