دانشگاه اصفهان پترولوژی 2228-5210 9 4 2019 02 20 Study of origin and petrogenesis of granitoid bodies of Soursat complex (Northwest of Takab): Whole- rock ‎geochemical and Sr-Nd isotopic evidences بررسی خاستگاه و سنگ‌زایی توده‌های گرانیتوییدی ‏کمپلکس سورسات (شمال‌‌باختری تکاب): ‏شواهد زمین‌شیمیایی سنگ‌کل و ایزوتوپی ‏Sr-Nd 1 24 22977 10.22108/ijp.2018.105849.1047 FA ثریا دادفر گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بوعلی سینا همدان، همدان، ایران فرهاد آلیانی خیابان شهید فهمیده- دانشگاه بوعلی سینا علی اکبر بهاری فر گروه زمین‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران محمد حسین زرین کوب بیرجند- دانشگاه بیرجند- دانشکده علوم گروه زمین شناسی Journal Article 2016 08 18 The plutonic bodies in the Soursat complex are parts of the widespread plutonic bodies in the Sanandaj- Sirjan zone. Based on field observations and microscopic studies, the study area is dominated by hornblende gabbro, quartz diorite, monzodiorite, granodiorite, monzogranite and tonalite. According to  geochemical studies, the granitoids of Turke Dare and Khangholi are characterized by I-type nature, high K calc-alkaline, metaluminous composition and plotted on Volcanic Arc granite area (VAG) with ⁸⁷Sr/⁸⁶Sr(i) and εNd(t) values equal to 0.70448, -0.12.  The overall geochemical signatures represent that monzodiorites generated from magma that derived from mantle which subjected to assimilation and contamination processes. The Pichaghci, Hamzeh Ghasem and the Northeast Khangholi bodies are I-type, metaluminous to peraluminous and calc-alkaline which are plotted in the volcanic arc granite area (VAG) with ⁸⁷Sr/⁸⁶Sr(i) and εNd(t) values equal to 0.70529, -2.82. These  geochemical criteria indicate that the study granodiorites generated from mixing of  mantle-derived magma with crustal melts. The Ghare zagh and Ouch dare monzogranite bodies are S-type, peraluminous and calc-alkaline which are  plotted in continental- continental collision area with high values of ⁸⁷Sr/⁸⁶Sr (i) and εNd(t) equal to 0.94476, 0.879276 and -6.71, -6.61 representing that monzogranites originated from crustal melts. The Tonalite group is I-type, calc-alkaline, peraluminous, with low values of La/Yb, Sr/Y and Nb/Ta ratios and low fractionated patterns of rare earth elements (REE), negative anomaly of Eu. On the base of these data, it can be concluded that the group  resulted from amphibolitic crust that generated from thickened mafic crust or under plate basalts under  low pressures and low deep with the presence of plagioclase in the source area. توده‏‌های نفوذی کمپلکس سورسات بخشی از توده‏‌های نفوذی پهنة سنندج- سیرجان هستند. برپایة یافته‌های صحرایی و بررسی‌های میکروسکوپی، این منطقه دربردارندة هورنبلند‏‌گابرو، کوارتز‏‌دیوریت، مونزودیوریت، گرانودیوریت، مونزوگرانیت و تونالیت‏‌ است. برپایة بررسی‌های زمین‌شیمیایی، گرانیتوییدهای ترکه‏‌دره و خانقلی از نوع I، با سرشت کالک‏‌آلکالن و متا‏‌آلومین هستند. محدوده ترکیبی آنها کمان ماگمایی (VAG) است و میزان ⁸⁷Sr/⁸⁶Sr اولیه و εNd آنها <em>برابربا</em> 70448/0 و 12/0- است. این سنگ‌ها از ماگمایی جداشده از گوشته پدید آمده‌اند که دچار فرایندهای هضم و آلایش پوسته‏‌ای شده است. برپایة نمودارهای زمین‌شیمیایی، توده‏‌های پیچاقچی، حمزه‏‌قاسم و شمال‏‌خاوری خانقلی، از نوع I، با سرشت متاآلومین تا پرآلومین و کالک‏‌آلکالن هستند و محدوده ترکیبی آنها کمان ماگمایی (VAG) است. ⁸⁷Sr/⁸⁶Sr اولیه و εNd آنها برابر 70529/0 و 82/2- است و همراه با انکلاو مافیک ریزدانه دیده می‌شوند. این سنگ‌ها از آمیختگی ماگمای جداشده از گوشته با مذاب پدیدآمده از ذوب پوسته پدید آمده‌اند. توده‏‌های مونزوگرانیتی قره‏‌زاغ و اوچ‏‌دره از نوع S، پرآلومین و کالک‏‌آلکالنِ پدیدآمده در محدوده برخورد قاره- قاره هستند و میزان بالای ⁸⁷Sr/⁸⁶Sr اولیه 94476/0 و 87927/0 و مقدارهای منفی εNd 71/6- و 61/6- دارند. این ویژگی‌ها نشان‌دهندة جدایش آنها از مذاب پوسته‏‌ای است. دستة تونالیت از نوع I با سرشت کالک‏‌آلکالن و پرآلومین هستند و مقدار نسبت‏‌های La/Yb، Sr/Y و Nb/Ta در آنها کم است. الگوهای کمتر جدایش‌یافته عنصرهای خاکی کمیاب و آنومالی منفی Eu پدیدآمده از ذوب پوسته آمفیبولیتی نشان‌دهندة ذوب پوسته مافیک ضخیم‌شده یا بازالت‏‌های زیر صفحه‏‌ای در ژرفا و فشار کم، با حضور پلاژیوکلاز در ناحیه خاستگاه پیدایش آنهاست. https://ijp.ui.ac.ir/article_22977_bcb8f12f829966762787f8d96e0843ae.pdf

دانشگاه اصفهان پترولوژی 2228-5210 9 4 2019 02 20 Geochemistry and Isotope Geology of Adakitic Domes from ‎Chakane Area in South of Quchan (Northeast of Iran)‎ زمین‏‌شیمی و زمین‏‌شناسی ایزوتوپی گنبدهای آداکیتی ‏منطقة چکنه در جنوب قوچان (شمال‏‌خاوری ایران)‏ 25 48 22973 10.22108/ijp.2018.104209.1031 FA مهدی رضایی کهخایی گروه پترولوژی و زمین شناسی اقتصادی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود ایوب طاهری گروه پترولوژی و زمین شناسی اقتصادی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود حبیب‌اله قاسمی گروه پترولوژی و زمین‌شناسی اقتصادی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران 0000-0001-5446-9961 سارا گردیده گروه پترولوژی و زمین شناسی اقتصادی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود Journal Article 2017 05 20 The Chekneh subvolcanic domes with dacite and trachydacite compositions from the Miocene is located  110 km NE of Sabzevar, and are parts of the North Sabzevar-South Ghochan magmatic belt. The dome rocks have porphyry, sieve, trachytic and glomeroporphyritic textures, consisting of plagioclase and amphibole. Primitive mantle normalized spider diagram and chondrite-normalized REE patterns of the study domes suggest that they are enriched in LREE and LILE and are depleted in HREE and HFSE. They are calc-alkaline with significant negative HFSE (e.g., P, Nb and Ti) anomalies and (La/Yb)N>12 which are characteristics of magmas formed in active continental margin. Based on SiO₂, high Sr/Y, low K₂O/Na₂O and low Y, Yb, Cr and Mg^# contents, the study rocks are similar to high-silica adakites (HSA). Thus, it seems that the parent magma of the study domes was originated from amphibole eclogite or garnet amphibolite rocks of metamorphosed Neotethys oceanic lithosphere during its subduction beneath the southern part of eastern Alborz in the Miocene. The initial ⁸⁷Sr/⁸⁶Sr (0.7039-0.7043) and ɛNd_10Ma (2.9-4.98) of the Chekaneh domes is similar to MORB composition, which are coincided with those adakites originated from the partial melting of the Cenozoic oceanic lithosphere. گنبد‏‏‌های نیمه آتشفشانی منطقة چکنه با ترکیب داسیت و تراکیت و سن میوسن، در 110 کیلومتری شمال‌خاوری سبزوار جای دارند و بخشی از پهنه ماگمایی شمال سبزوار- جنوب قوچان به‌شمار می‌روند. سنگ‌های سازندة این گنبدها بافت‏‏‌های گوناگونِ پورفیری، غربالی، جریانی و گلومروپورفیری دارند و از کانی‏‏‌های اصلی پلاژیوکلاز و آمفیبول ساخته شده‌اند. نمودارهای بهنجارشده و چندعنصری نسبت به ترکیب کندریت و گوشتة اولیه برای این سنگ‌ها نشان‌دهندة غنی‌شدگی نسبی این سنگ‌ها از عنصرهای خاکی نادر سبک و لیتوفیل بزرگ یون (LILEs) و تهی‌شدگی نسبی آنها از عنصرهای خاکی نادر سنگین (HREEs) و عنصرهای با شدت میدان بالا (HFSE) هستند. سرشت کالک‌آلکالن و ناهنجاری منفی آشکار در عنصرهای با شدت میدان بالا (مانند: Nb، P و Ti) و مقدار نسبت 12La_N/Yb_N> در این سنگ‌ها نشان‌دهندة ویژگی‏‏‌های ماگماهای مرتبط با حاشیة فعال قاره‏‏‌ای است. برپایة مقدار SiO₂، نسبت بالای Sr/Y، نسبت کم Na₂O/K₂O، و مقدارهای کم Y، Yb، Cr و Mg#، این سنگ‌ها سرشت آداکیت‏‏‌های پرسلیس (HSA) را دارند. گمان می‏‏‌رود ماگمای سازندة این گنبدها از ذوب‌بخشی سنگ خاستگاه اکلوژیتی یا گارنت‌آمفیبولیتی حاصل از دگرگونی سنگ‌کرة اقیانوسی فرورونده نئو‏‏‌تتیس سبزوار به زیر لبه جنوبی پهنه البرز خاوری در زمان میوسن پدید آمده است. در گنبدهای آداکیتی چکنه، مقدار نسبت‏‏‌های ایزوتوپی اولیه ⁸⁷Sr/⁸⁶Sr برابر با 7039/0- 7043/0 و ɛNd_10Ma برابر با 9/2 تا 98/4 است. این مقدارها با ویژگی‏‏‌های ایزوتوپی در ترکیب‌های آداکیتی پدیدآمده از ذوب سنگ‌کرة اقیانوسی فروروندة سنوزوییک کاملاً همخوانی دارند. https://ijp.ui.ac.ir/article_22973_5dd3b00123fb55d561f685e79c38d5c7.pdf

دانشگاه اصفهان پترولوژی 2228-5210 9 4 2019 02 20 The Study of amphibolites in‏ ‏Bahram Gor area (northwest of ‎Gol-e Gohar mine in Sirjan), with emphasis on mineral ‎paragenesis and whole rock chemical data بررسی آمفیبولیت‌های منطقة بهرام‌گور ‏در شمال‌باختری معدن گل‌گهر سیرجان- کرمان با تأکید بر پاراژنز کانی‌ها و داده‌های شیمی سنگ‌کل 49 66 23078 10.22108/ijp.2018.106236.1052 FA سید حسام‌الدین معین‌زاده میرحسینی دانشیار گروه زمین شناسی دانشگاه شهید باهنر کرمان حدیثه رحیمی صادق دانشجوی دکترا، گروه زمین شناسی دانشگاه شهید باهنر کرمان محسن مؤذن استاد-گروه زمین شناسی تبریز- دانشکده علوم طبیعی - دانشگاه تبریز Journal Article 2017 10 11 The study area is located northwest of Gol-e Gohar mine (Bahram Gur Protected Zone) in Sirjan, the Kerman Province, a part of the Sanandaj-Sirjan zone. The area is mainly dominated by metamorphic rocks with their basic igneous origin and sedimentary including slate, phyllite, schist (garnet schist, amphibole schist, mica schist, kyanite schist), epidote amphibolite, amphibolite, gneiss, quartzite and marble. Among the study rocks, amphibolites with different minerals paragenesis, have been experienced the highest metamorphic grade to amphibolite facies. The basic igneous rocks ranging in composition from tholeiitic to calc-alkaline are the source rocks of the studied amphibolites and the oceanic crust is their protolith. As the discrimination geochemical diagrams display the amphibolites of the study area probably belong to back arc tectonic environments, which are very similar to mid-ocean ridges (MORB). The primary magma of the igneous rocks and the protolith of amphibolites were derived from spinel-peridotite. Furthermore, on the geochemical diagrams which were used for the purpose of this study, the positive Ba and negative Nb anomalies along with low Nb/U ratio show that the magma of the protolith has been subjected to crustal contamination during rising to the surface. All the geochemical data indicate that the magma has emplaced in a supra-subduction environment related to Neotethys Ocean. منطقة بررسی‌شده در شمال‌باختری معدن گل‌گهر سیرجان (منطقة حفاظتی بهرام‌‏‌گور) استان کرمان جای دارد و بخشی از پهنة سنندج- سیرجان است. این منطقه دربردارندة سنگ‌‏‌های دگرگونی گوناگون با خاستگاه آذرین بازی و رسوبیِ اسلیت، فیلیت، شیست (گارنت‌شیست، آمفیبول‌شیست، میکاشیست، کیانیت‌شیست)، اپیدوت‌آمفیبولیت، آمفیبولیت، گنیس، کوارتزیت و مرمر است. از میان سنگ‌‏‌های یادشده، آمفیبولیت‌‏‌ها با پاراژنز متفاوت، دچار بالاترین درجة دگرگونی تا رخسارة آمفیبولیت شده‌‏‌اند. خاستگاه آمفیبولیت‌‏‌های یادشده، سنگ‌‏‌های آذرین بازی است که ترکیب شیمیایی آنها در محدوده توله‌ایتی تا کالک‌آلکالن و سنگ‌مادر آنها از نوع پوستة اقیانوسی بوده است. برپایة نمودارهای زمین‌شیمیایی، آمفیبولیت‌‏‌های منطقه چه‌بسا به پهنه‏‌های زمین‌ساختی پشت‌کمانی (BABB) وابسته بوده‌اند که شباهت بسیاری به پشته‌‏‌های میان‌اقیانوسی (MORB) دارند. ماگمای اولیه سنگ‌‏‌های آذرین بازی و سنگ‌مادر آمفیبولیت‌‏‌ها، از اسپینل‌پریدوتیت جدایش یافته است. برپایة داده‌‏‌های با آنومالی مثبت Ba، آنومالی منفی Nb و نسبت کم Nb/U، ماگمای سازندة سنگ‌مادر هنگام بالاآمدن، دچار آلودگی پوسته‌‏‌ای شده است و این نکته نشان می‌دهد ماگما چه‌بسا در یک محیط فرافرورانش وابسته به اقیانوس نئوتتیس جایگزین شده است. https://ijp.ui.ac.ir/article_23078_be7e1fa8a2364d97fd0255d82fafc216.pdf

دانشگاه اصفهان پترولوژی 2228-5210 9 4 2019 02 20 The investigation of chemical composition of tourmalines in ‎biotite- muscovite granite of Mashhad بررسی ترکیب شیمیایی انواع تورمالین در بیوتیت موسکویت گرانیت مشهد 67 88 23093 10.22108/ijp.2018.109726.1072 FA فرهاد زال گروه زمین شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران زهرا طهماسبی گروه زمین شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران احمد احمدی خلجی گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران Journal Article 2018 03 04 Tourmaline occurs in the biotite-muscovite granite of Mashhad as nodule, euhedral tourmalines in pegmatite and aplite, quartz-tourmaline veins, tourmaline-rich veins and radial tourmalines. Compositionally, they all are between schorl and dravite end- members and alkali group tourmalines. The euhedral tourmalines in pegmatite and aplite are Fe - enriched schorl whereas the nodule, quartz-tourmalines, the radial and the vein tourmalines are Mg- rich schorl. The higher Mg concentration in these tourmalines relative to those of the pegmatite and aplite are probably related to the crystallization of Fe -rich minerals including biotite, garnet, and the pegmatite and aplite tourmalines during the evolution of granitic magma. The  LA ICP (MS) results indicate that all types of studied tourmalines are characterized by  low trace element abundances and have more concentration of Sr, Ga, Li, Be, Sn, Pb as well as some transitional  elements. The tourmalines studied show similar REE patterns, LREE enrichment and positive Eu anomalies. The low Ba, Rb, W, Sn، Y, Nb and HREE concentrations can be due to crystallization of some minerals such as garnet, biotite, muscovite and feldspar prior to the tourmalines. The correlation between major and trace elements of the tourmalines is the effects of atomic sites and thermodynamic in the crystal chemistry and the behavior of trace elements in the tourmalines. بیوتیت-موسکویت گرانیت مشهد شامل تورمالین های با اشکال نودولی، تورمالین های خودشکل در پگماتیت و آپلیت، رگه‌ای، شعاعی و رگه های کوارتز- تورمالین می باشند. این تورمالین ها جز سری شورل- دارویت و تورمالین های آلکالن است که تورمالین های خودشکل در پگماتیت و آپلیت، شورل غنی از آهن و تورمالین های رگه‌ای، نودولی، شعاعی و کوارتز- تورمالین، شورل غنی از منیزیم می باشند. این غنی شدگی از منیزیم در تورمالین های رگه‌ای، نودولی، شعاعی و کوارتز- تورمالین به دلیل تبلور کانی های غنی از آهن همچون بیوتیت، گارنت و تورمالین های خود شکل پگماتیتی و آپلیتی در طی تکامل ماگمای گرانیتی می‌باشد. تعیین مقادیر عناصر کمیاب به روش لیزرابلیشن نشان داد که همه تورمالین ها دارای مقادیر کمی از عناصر کمیاب هستند و بیشترین مقدار مربوط به عناصر Sr, Ga, Li, Be, Sn, Pb و بعضی از عناصر واسطه می‌باشد. الگوی عناصر نادر خاکی تورمالین ها مشابه یکدیگر و دارای غنی شدگی از عناصر نادر خاکی سبک نسبت به سنگین و آنومالی مثبت Eu می باشد. مقادیر پایین عناصری همچون Ba، Rb، W، Sn، Y،Nb و HREE در تورمالین های مشهد به دلیل تبلور کانی های موسکویت، بیوتیت و گارنت قبل از تورمالین می‌باشد. همبستگی بین عناصر اصلی و کمیاب تورمالین نشان از تأثیر جایگاه اتمی وترمودینامیک در شیمی بلور و رفتار عناصر کمیاب در تورمالین است. https://ijp.ui.ac.ir/article_23093_0560471449adaca26c8bbf8cd785becd.pdf

دانشگاه اصفهان پترولوژی 2228-5210 9 4 2019 02 20 Chemistry and determination of tectonomagmatic setting in mantle ‎peridotites from iron-copper area of the Heydarabad ‎ بررسی شیمی و شناخت جایگاه تکتونوماگمایی در پریدوتیت‌های گوشته‌ای ‏محدودة آهن و مس حیدرآباد 89 110 23097 10.22108/ijp.2018.111063.1085 FA هوشنگ پورکاسب گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه ‌شهیدچمران اهواز، اهواز، ایران علیرضا زراسوندی گروه زمین شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهیدچمران اهواز، اهواز، ایران منصور عادل پور گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه ‌شهیدچمران اهواز، اهواز، ایران Journal Article 2018 05 20 The Heydarabad ophiolitic mélange is hosted in the Sistan suture zone, which marks the boundary between the Lut and the Afghan continental blocks and comprises of mantle peridotites and crustal sequence. The studied mantle peridotites are dominated by harzburgite and clinopyroxene-rich harzburgite that formed in mid-ocean ridge (MOR) setting. These mantle peridotites, due to the effect of hydrothermal solutions, have been altered. Moreover, iron-copper mineralization developed by the influence of hydrothermal fluids moving through the fractures and the faults. The textures and structures of mineralization formed as open space filling, disseminated, vein-veinlet and replacement. Two important stages could be recognized for the mineralization in this area. The first stage includes processes, which caused the development of sulphide mineralization in the mantle peridotites. The second stage is related to oxide fluids, which led to magnetite mineralization.Based on detailed electron microprobe study, olivine, orthopyroxene, clinopyroxene and spinel are the essential rock forming-minerals of the rocks under study. Most of the olivines from the mantle peridotites are serpentinized but some, with forsterite composition, are fresh. The composition of the ortho- and clinopyroxenes is enstatite and diopside respectively and the spinels are classified as Al-rich Cr-spinel type. آمیزة افیولیتی حیدرآباد در زمین‌درز سیستان، در مرز میان بلوک‏‌های قاره‏‌ای لوت و افغان جای گرفته است. این آمیزه دربردارندة پریدوتیت‏‌های گوشته‏‌ای و توالی پوسته‌ای است. پریدوتیت‏‌های گوشته‏‌ای بیشتر شامل هارزبورژیت و هارزبورژیت سرشار از کلینوپیروکسن هستند و در جایگاه پشته میان‌اقیانوسی پدید آمده‏‌اند. این پریدوتیت‏‌ها تحت‌تأثیر محلول‏‌های گرمابی قرار ‏‌گرفته و دگرسان شده‏‌اند. در این منطقه، کانه‏‌زایی آهن و مس در پی رفتار سیال‌های ‏‌گرمابی‏‌ روی داده است که در راستای‏‌ شکستگی‏‌ها و گسل‏‌ها در‏‌ حرکت بوده‌اند. ساخت و بافت مادة معدنی به‌صورت پرکنندة فضای خالی، دانه پراکنده، رگه‏‌رگچه و جانشینی است. دو فاز مهم برای رخداد کانه‌زایی در این محدوده شناخته شد. فاز نخست فرایندهای را دربر می‌گیرد که کانه‌زایی سولفیدی در پریدوتیت‏‌های گوشته‏‌ای را به‌دنبال داشته‌اند. فاز دوم، فرایند ورود سیال‌های اکسیدی است که کانه‌زایی مگنتیت را پدید آورده است. برپایة بررسی‌های ریزکاو الکترونی، کانی‏‌های الیوین، ارتوپیروکسن، کلینوپیروکسن و اسپینل سازنده‏‌های اصلی پریدوتیت‏‌های گوشته‏‌ای‌اند. بیشتر الیوین‏‌های پریدوتیت‏‌های گوشته سرپانتینی شده‏‌اند؛ اما الیوین‏‌های سالم از نوع فورستریت‌اند. همچنین، ارتوپیروکسن‏‌ها از نوع انستاتیت، کلینوپیروکسن‏‌ها از نوع دیوپسید و اسپینل‏‌ها از نوع آلومینیم کروم‏‌دارند. https://ijp.ui.ac.ir/article_23097_64a6326abac153248a4666238c88a167.pdf

دانشگاه اصفهان پترولوژی 2228-5210 9 4 2019 02 20 Petrogenisis of Mafic- intermediate Magmatism, East of Sanandaj; A New approach with careful monitoring of geochemical evidences پتروژنز ماگماتیسم مافیک- حد واسط خاور سنندج: رهیافتی نو با پایش موشکافانه شواهد زمین‌شیمیایی 111 132 23155 10.22108/ijp.2018.110126.1080 FA ساناز یاجم بخش زمین‌‌شناسی دانشگاه پیام نور، صندوق پستی 3697-19395، تهران، ایران؛ تلفن &amp;ndash; نمابر: 34653004 013 Journal Article 2018 03 13 The East Sanadaj magmatic rocks of the northern Sanandaj-Sirjan Zone, part of Zagros Orogen, comprise several intrusive bodies that were generated during northeastward subduction of Neo-tethys beneath the Iranian sector of the Eurasian plate. From the east Sanadaj to Galali, mafic- intermediate intrusions of Late Jurassic age, have significant out crops in Kangareh, Saranjianeh, Ghorveh, Shanevareh and Galali. These rocks are calc-alkaline, metaluminous (ASI=0.51-0.95) and mostly magnesisan. As SiO2 increases, the chemistry of rocks changes to ferroan and high-K. These rocks present enrichment of LILE relative to HFSE, the low LREE/HREE fractionation ((La/Lu)N=1.5-14.6) considerably flatter chondrite-normalized REE profiles, Eu positive anomaly (Eu/Eu*= +0.63-+3.75). Primitive features of Sr - Nd isotopes Combined with HFSE and REE ratios, as source indicators, prove the mantle derived magma as a source of these rocks. Geochemical modelings indicate mafic- intermediate rocks of east Sanadaj, originated from spinel lherzolithic magma with hydrous components such as amphibole. Fractionation of these hydrous minerals have important role in evolution of magma. The combined monitoring of geochemical data and REE patterns, isotopic data were performed in order to unravel the compositional changes from calc-alkaline-magnesisn rocks to high alkaline-ferroan rocks of this area. The results denied bimodality of source magma and confirmed the important role of differentiation in magma evolution. سنگ‌های ماگمایی شرق سنندج در شمال پهنه سنندج- سیرجان، بخشی از کوهزاد زاگرس، شامل چندین توده نفوذی است که در حین فرورانش روبه‌ شمال‌شرق پوسته اقیانوسی نئوتتیس به‌زیر بخش ایرانی پلیت اورازیا پدید‌آمده‌اند. از شرق سنندج تا گلالی، سنگ‌های مافیک - حدواسط به سن ژوراسیک پسین رخنمون‌هایی قابل‌توجه در توده‌های کنگره، سرنجیانه، بلبان‌آباد، قروه، شانوره و گلالی به‌خود اختصاص‌داده‌اند. این سنگ‌ها، کالک‌آلکالن، متاآلومین (51/0-95/0= ASI) و بیشتر مگنزین هستند. با افزایش محتوای سیلیس، شیمی سنگ‌ها به سمت سنگ‌های فروئن و پتاسیم بالا تغییر می‌یابد. غنی‌شدگی نسبی از عناصر LIL نسبت به HFS، میزان کم تفریق‌یافته‌گی از عناصر REE ) 6/14- 5/1 ((La/Lu)N=، الگوی هموار، بدون تهی‌شدگی و غنی‌شدگی در نمودارهای هنجار‌شده نسبت به کندریت و آنومالی مثبت یوروپیوم (75/3 +63/0(Eu/Eu*= + نشان می‌دهند. ویژگی‌های اولیه‌ی ایزوتوپ‌های Nd Sr- و نسبت عناصر HFS و REE، به‌عنوان شاخصی برای تعیین‌ ماهیت منشا ماگما، موید منشاگیری این سنگ‌ها از مذاب گوشته‌ای‌ هستند. مدل‌سازی‌های ژئوشیمیایی نشان می‌دهد که سنگ‌های مافیک شرق سنندج از ماگمای مادر گوشته‌ای با ترکیب اسپینل لرزولیتی منشا گرفته‌اند که دارای اجزای آبدار مانند آمفیبول بوده‌است. تفریق این کانی‌های آبدار نقش مهمی در تحولات ماگمای مادر این سنگ‌ها داشته‌است. رمزگشایی از تغییر ویژگی‌های ژئوشیمیایی سنگ‌ها از کالک‌آلکالن و به شدت مگنزین به نمونه‌های آلکالی‌بالا و آهن‌دار با پایش تلفیقی مجموعه‌ای از ویژگی‌های ژئوشیمیایی، الگوی عناصر نادر خاکی و داده‌های ایزوتوپی صورت گرفت. نتیجه این پایش، ضمن رد دومنشایی بودن ماگمای مافیک - حدواسط، موید نقش مهم تفریق ماگمایی به عنوان یکی از مهمترین فاکتورهای تاثیرگذار بر تحول ماگمای مادر می‌باشد. https://ijp.ui.ac.ir/article_23155_c1646561e37705bf2ab2e91c71c98481.pdf

دانشگاه اصفهان پترولوژی 2228-5210 9 4 2019 02 20 Investigation of alkaline basalts of Joupar block located in south of Kerman بررسی بازالت‌های آلکالن بلوک جوپار واقع در جنوب کرمان (استان کرمان) 133 152 23295 10.22108/ijp.2018.110737.1082 FA فرزانه ارژنگ نژاد دانشجوی دکتری پترولوژی، دانشگاه هرمزگان، دانشکده علوم فارابی، گروه زمین شناسی، بندرعباس، ایران غلامرضا قدمی بندرعباس دانشگاه هرمزگان ک پ 3995 عباس مرادیان 3استاد زمین شناسی،دانشگاه کرمان، دانشکده علوم، گروه زمین شناسی، کرمان، ایران محمد پوستی بندرعباس-کیلومتر 9 جاده میناب-دانشگاه هرمزگان Journal Article 2018 05 01 In the western part of the Joupar Mountains, a set of Neogene basic rocks cover the felsic rocks. Volcanic rocks suite consisting of basalt- andesite- dacite and rhyolite. Main minerals in basaltic ricks consist of olivine, plagioclase, pyroxen and have microphyric, glomeroprophyric, hyaloprophyric, intergranular textures. The volcanic rocks are enriched in LILE and LREE, and depleted HREE, and display highly fractionated REE patterns. Based on the tectonomagmatic environment diagrams, all alkalibasalt samples from the Joupar plot in the island arc setting of a subduction zone and show active continental setting characteristics. The primary magma of the studied rocks is the melting of 1-5% of a lherzolite garnet mantle source with phlogopite. The post collision convergence between Arabia and Eurasia continental plates, starting in Miocene, resulted in thermal perturbation processes in the underlying lithospheric mantle led to partial melting at a low degree, producing alkali- basalt magmas, with garnet remaining stable in the source region. The ascent of the basaltic magma and its emplacement in the lower crust resulted in the partial melting of the crustal materials and development of acidic magma. These processes led to the ascent and eruption of the felsic magmas prior to the mafic magmas. There are mineralogical as well as geochemical evidences that AFC-type processes were involved in the evolution of the Joupar volcanic rocks in Kerman در غرب بلوک جوپار سنگ‌های بازالتی به سن نئوژن دیده می شود که عمدتاً روی سنگ‌های اسیدی (ریولیتی) قرار گرفته‎اند. طیف گسترده‌تر ترکیبات آذرین بلوک جوپار بازالت، آندزیت، داسیت و ریولیت است. سنگ‌های بازالتی مورد مطالعه دارای کانی‌های اصلی الیوین، پلاژیوکلاز و پیروکسن هستند و بافت کلی آنها میکرولیتی پورفیری، گلومروپورفیری، هیالوپورفیری و گاهی اینترگرانولار است. در بررسی الگوهای عناصر کمیاب خاکی شیب عمومی تغییرات دارای روند نزولی است و نشانگر غنی شدگی این سنگ‌‌ها از عناصر نادر خاکی سبک و تهی شدگی از عناصر نادر خاکی سنگین است. بر پابه نمودارهای تعیین محیط تکتونو ماگمایی همه نمونه‌های مورد مطالعه در محدوده‌ی جزایر کمانی ناشی از فرورانش قرار می‌گیرند و ویژگی محیطهای حاشیه فعال قاره‌ای را نشان می‌دهند. ماگمای اولیه سنگ‌های مورد مطالعه از ذوب بخشی 1-5 درصدی یک منبع گوشته‌ای گارنت لرزولیتی به وجود آمده‌اند. به نظر می‌رسد ادامه همگرایی‌های عربستان و اوراسیا در اواخر میو-پلیوسن سبب به هم خوردگی و آشفتگی در ترازهای حرارتی گوشته شده است. در اثر این آشفتگی حرارتی گوشته لیتوسفری با فاز باقیمانده گارنت و آهنگ ذوب بخشی کم، ذوب شده و ماگمای قلیایی منطقه مورد مطالعه را تشکیل داده است. صعود ماگمای بازی داغ و استقرار آن در پوسته سبب توسعه ذوب بخشی در این ناحیه شده و ماگمای اسیدی جوپار را به وجود آورده است. این ویژگی باعث شده است که ماگمای اسیدی و محصولات پرتابی آن ابتدا از ذوب پوسته خارج شده و سپس ماگمای بازی قلیایی فوران کند. در تحول ماگمایی سنگ‌های آتشفشانی جوپار فرآیند AFC نیز تأثیر داشته است. https://ijp.ui.ac.ir/article_23295_6fa27e1841b2b9b64d1933e0b4ddcd4e.pdf

دانشگاه اصفهان پترولوژی 2228-5210 9 4 2019 02 20 Geochemistry and Petrogenesis of Mata Lower Jurassic basaltic rocks, Southeast Kerman, Implication to Southern Sanandaj-Sirjan zone evolution ژئوشیمی و پتروژنز سنگ های بازالتی ژوراسیک زیرین متاع، جنوب شرق کرمان، رهیافتی بر تکامل زون سنندج سیرجان جنوبی 153 170 23554 10.22108/ijp.2018.110107.1078 FA زهرا بدرزاده علوم پایه Journal Article 2018 03 11 Lower Jurassic volcanic-sedimentary sequence in the southern end of the Sanandaj-Sirjan zone, north of Mata village (southwest Jiroft), composed of tuffaceous limestone, calcareous tuff, limestone, including felsic volcaniclastic and basaltic volcanic rocks with northwest-southeast trend; which here geochemical characteristics and petrogenesis of the basaltic rocks of this sequence have been studied. Basalts texture is dominantly microporphyritic with clinopyroxene and plagioclase as the main minerals set in an intergranular to intersertal of plagioclase, clinopyroxene, apatite, opaque minerals and chlorite originally glassy matrix. On the basis of petrographic and geochemical data, basaltic rocks have tholeiitic affinity. These basalts are Light REE-depleted tholeiites similar to REE pattern of the N-MORB, However they are characterized by the enrichment of LILE over HFSE and negative Nb–Ta anomalies which are subduction zone trace element signatures. Based on trace element ratios, Mata basaltic rocks were derived from partial melting of a depleted lithospheric mantle source which enriched by subduction zone components. Meanwhile they fractionated on upwelling. Based on field and geochemical data, Mata basalts are interpreted to have formed in an initial back-arc basin behind the Sanandaj-Sirjan magmatic arc at Lower Jurassic time. توالی آتشفشانی-رسوبی ژوراسیک زیرین در منتهی الیه زون سنندج-سیرجان جنوبی در شمال روستای متاع (جنوب‎غرب جیرفت) باروند شمال‌غرب-جنوب‌شرق شامل سنگ‌آهک‌توفی، توف‌آهکی، آهک به انضمام سنگ‌های آذرآواری فلسیک و سنگ‌های آتشفشانی بازالتی است که در این نوشتار ویژگی‌های ژئوشیمیایی و پتروژنز سنگ‎های بازالتی این توالی مورد مطالعه قرار گرفته است. بافت سنگ‌های بازالتی عمدتاً میکروپورفیریتیک با پلاژیوکلاز و کلینوپیروکسن به عنوان کانی‌های اصلی که در زمینه اینترگرانولار تا اینترسرتال از بلورهای پلاژیوکلاز، کلینوپیروکسن، آپاتیت، کانی های کدر و شیشه کلریتی شده می‌باشد. براساس نتایج پتروگرافی و داده‌های ژئوشیمیایی سنگ‌های بازالتی منطقه ماهیت تولئیتی دارند. این بازالت‎ها تولئیت‎های تهی‎شده از عناصر نادر خاکی سبک می‎باشند که الگوی عناصر نادر خاکی مشابه با مورب نرمال نشان می‌دهند، بااینحال با غنی‌شدگی از عناصر لیتوفیل با شعاع یونی بزرگ نسبت به عناصر با میدان مقاومت بالا و آنومالی منفی Nb و Ta مشخص می‎شوند که ویژگی‌های عناصر کمیاب ماگماتیسم پهنه فرورانش می‌باشند. برپایه نسبت‌های عناصر کمیاب، سنگ‎های بازالتی متاع از ذوب بخشی منشأ گوشته لیتوسفری تهی‌شده که تحت‌تأثیر مولفه‌های پهنه فرورانشی غنی شده‌اند، به وجود آمده‌اند، ضمن اینکه این بازالت‌ها طی صعود متحمل تبلور تفریقی نیز شده‌اند. براساس ویژگی‌های صحرایی و ژئوشیمیایی، سنگ‌های بازالتی متاع در مراحل ابتدایی بازشدگی حوضه پشت‌کمان کمان ماگمایی سنندج-سیرجان در زمان ژوراسیک زیرین تشکیل شده‌اند. https://ijp.ui.ac.ir/article_23554_1fcd902ae8746378337ea5b282b8d8cf.pdf

دانشگاه اصفهان پترولوژی 2228-5210 9 4 2019 02 20 Geochemistry, petrogenesis and tectonic setting of volcanic rocks North Qazvin (Western Alborz) ژئوشیمی، پتروژنز و جایگاه زمین ساختی سنگ های آتشفشانی شمال قزوین (پهنه البرز باختری) 171 188 23555 10.22108/ijp.2018.108750.1066 FA ایمان منصف دانشکده علوم زمین، دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان، زنجان، ایران فرزانه خادمیان دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران محمد رهگشای دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران علیرضا جعفری راد دانشکده علوم زمین، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران Journal Article 2018 02 13 The magmatic activities in north Qazvin, as a part of the Western Alborz zone, contain a sequences of volcanic lavas associated with pyroclastic rocks with Eocene age. According to petrographical investigations, volcanic lavas are basalt, basaltic andesite, pyroxene andesite, trachy-andesite, dacite and rhyolite. The texture of these rocks is more porphyritic with fine-grained groundmass including plagioclase, clinopyroxene, quartz, alkali feldspar, amphibole and biotite minerals. On the basis of geochemical features, all samples show high-K calc-alkaline to shoshonitic affinities. Also, these rocks are enriched in LREE and LILE, and depleted in HFSE characteristic of calc-alkaline series in subduction-related environment. Petrogenesis indicate that the mafic lavas have been derived from 5 to 10 % partial melting of enriched garnet lherzolite mantle source. Qazvin volcanic lavas have moderate Nb/Yb and Ta/Yb ratios indicative of an enriched mantle source compositions (e.g., E-MORB). Furthermore, these lavas have high values of Th, U and Pb consistent with slab-related sediments and/or crustal contamination in their mantle source. توالی ماگماتیکی در ناحیه شمال قزوین بخشی از پهنه ساختاری البرز باختری بوده که دربرگیرنده توالی از گدازه های آتشفشانی همراه با سنگ های آذرآواری باسن ائوسن است. بر اساس مطالعات سنگ‌شناسی، واحدهای آتشفشانی منطقه شامل بازالت، آندزیت بازالتی، پیروکسن آندزیت، تراکی آندزیت، داسیت و ریولیت است. بافت اصلی این سنگ‌ها پورفیری با زمینه دانه‌ریز بوده که از کانی‌های اصلی پلاژیوکلاز، کلینوپیروکسن، کوارتز، آلکالی فلدسپار، آمفیبول و بیوتیت تشکیل یافته است. با توجه به نمودارهای ژئوشیمیایی، این نمونه‌ها در محدوده سری ماگمایی کالک آلکالن پتاسیم بالا تا شوشونیتی واقع می‌شوند. همچنین، سنگ‌های آتشفشانی منطقه غنی‌شدگی در عناصر نادر خاکی سبک (LREE) و عناصر لیتوفیل بزرگ یون (LILE) و تهی شدگی در عناصر با میدان پایداری بالا (HFSE) نشان می‌دهند که این خصوصیات از ویژگی‌های سنگ‌های کالک آلکالن محیط های مرتبط با فرورانش است. بررسی های پتروژنز نشان داد که گدازه های مافیک از ذوب بخشی 5% تا 10% یک گوشته غنی شده گارنت لرزولیتی حاصل شده است. گدازه های آتشفشانی قزوین دارای مقادیر متوسط نسبت های Nb/Yb و Ta/Yb بوده و یک منشا غنی شده (EMORB) را نشان می دهد. علاوه بر این مقادیر بالای Th، U و Pb بیانگر تاثیر سیالات محیط فرورانشی یا آلودگی پوسته ای در ژنز این گدازه ها است. https://ijp.ui.ac.ir/article_23555_bd4ceed06ca6d2c7dd6c5ecac6311977.pdf

دانشگاه اصفهان پترولوژی 2228-5210 9 4 2019 02 20 Carbinatitic magmatism evidence in the Quaternary volcanic rocks in the west of Nowbaran, NW of Iran شواهد ماگماتیسم کربناتیتیی در سنگهای آتشفشانی کواترنری غرب نوبران، شمال غرب ایران 189 220 23556 10.22108/ijp.2019.113441.1098 FA بهمن رحیم زاده گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران ایوب ویسی نیا گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان میکله لوسترینو گروه زمین شناسی، دانشگاه ساپینزا، روم، ایتالیا ساموئله آگوستینی انستیتو علوم زمین و منابع معدنی، CNR، پیزا، ایتالیا Journal Article 2018 10 16 The fourteen numbers of ultrabasic volcanoes eruption in the west of Nowbaran are located in the west margin of Iranian central zone near to the Sanandaj-Sirjan zone. The combination of volcanic material consists mainly of low viscosity lava and in some cases pyroclastic material. According to the petrography and geochemical data, these rocks are nephelinite and melilite-nephelinite. Several chemical characterizations such as low content of SiO2, high rate of CaO and MgO, depleted from HFSE and enrichment of LILE, shown the magma originated from depleted mantle source. Ti and Nb negative anomalies presented the subduction component for this magma source. The Nawbaran magma with sodic-alkaline nature, formed within plate geodynamic environment. The geochemical evidences have shown the magma originated from enrichment garnet-lherzolite mantle with low partial melting (1-3%) in the 90 to 110 km depth of earth surface. Existence of mantle calcite, calcium rich apatite and perovskite whit the high rate of CaO and MgO in the rocks composition signed the carbonated component and carbonate metasomatism is candidate for the evolution of west Nawbaran young magmatism. تعداد چهارده آتشفشان الترابازیک به سن کواترنری در غرب نوبران فوران یافته‌اند که از نظر ساختاری در لبه غربی زون ایران مرکزی و به فاصله اندکی از زون سنندج-سیرجان واقع شده‌اند. ترکیب مواد آتشفشانی به طور عمده از گدازه‌های روانرو و در مواردی از مواد آذرآواری تشکیل شده است. براساس مطالعات پتروگرافی و ژئوشیمی این مجموعه در دو دسته "نفلینیت و ملیلیت‌نفلینیت" قرار می-گیرند. از ویژگی‌های این سنگ‌های نفلینیتی مقدار SiO2 پایین، مقدار بالای CaO و MgO، تهی‌شدگی نسبی از HFSE و غنی‌شدگی از LILE است که احتمال تشکیل این سنگ‌ها از یک منشأ غنی شده را نشان می‌دهد. آنومالی منفی Ti و Nb در نمودارهای عنکبوتی شواهد مرتبط با فرورانش را مطرح می‌کند. سرشت ماگمای غرب نوبران آلکالن از نوع سدیک است که در یک محیط داخل صفحه ای تشکیل شده است. شواهد ژئوشیمیایی نشان می‌دهد که ماگما از گوشته گارنت لرزولیتی غنی شده با ذوب بخشی 1 تا 3 درصدی در ژرفای 90 تا 110 کیلومتری مشتق شده است. وجود کلسیت گوشته‌ای، آپاتیت کلسیم‌دار و پرووسکیت به همراه مقدار بالای CaOو MgO در ترکیب سنگ‌ها و مشابهت با نمونه‌های مشابه دنیا، وجود مولفه کربناتیتی را تایید می‌کند که عامل تحول ماگماتیسم جوان غرب نوبران می‌تواند ناشی از متاسوماتیسم کربناتیتی باشد https://ijp.ui.ac.ir/article_23556_b6c8741f1043cad9691a070fe2afdff3.pdf