دانشگاه اصفهانپترولوژی2228-521010120190522Petrology and tectonic setting of volcanic and sub-volcanic rocks in the of Khousf (Southwest of Birjand)سنگ شناسی و جایگاه زمین ساختی سنگ‌های آتشفشانی و نیمه‌عمیق شرق خوسف (جنوب غرب بیرجند)1222323110.22108/ijp.2018.107138.1058FAمحمدحسینیوسفزادهگروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.آسیهرحمانیدانشجوی کارشناسی ارشد پترولوژی، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.سید سعیدمحمدیگروه زمین شناسی-دانشکده علوم-دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.Journal Article20171010Abstract<br /> Abstract<br /> The study area is located in 10 km east of Khousf (southwest of Birjand).This area is situated in the northwest margin of suture zone and it’s boundary with Lut block. The area comprises outcrops of Eocene- Oligocene volcanics with dacite, rhyodacite, andesite, trachy andesite, microdiorite, basaltic andesite composition and pyroclastic rocks (tuff, bereccia and agglomerate) which cross- cut of the upper Cretaceous ophiolitic melange and Eocene flysch. The common texture in these rocks is porphyritic with microgranular matrix, glomerophorphyritic and poikilitic Plagioclase, amphibole, biotite and pyroxene are the main phenocrysts in the andesites. Plagioclase, biotite, amphibole and quartz are the main minerals in dacitic rocks. There is also fine crystals of sanidine in rhyodacite and trachy andesites.. Presence of amphibolittic and pelitic xenolites are very common in these rocks. Signs of magma contamination and mixing, such as sieve texture, zoning in minerals, marginization, compaction, corrosion and dusty margins are observed in these units. These rocks belong to the medium to high potassium calc-alkaline series. The trace and REE patterns normalized to primary mantle and chondrite show these volcanics are co- magmatic and high proportion of LREE / HREE in the calc-alkaline rocks represents a subduction-related environment and active continental margin. Geochemical evidence show that these volanics have adakitic nature. Based on petrogenetic diagrams the mentioned adakites resulted from crystallization of melts originated from partial melting metasomatized mantle wedge above subduction zone and or garnet amphibolitic source resulting of metamorphism of thicked lower crust.چکیده<br /> منطقه مورد مطالعه در 10 کیلومتری شرق خوسف (جنوب غرب بیرجند) و در کناره شمال شرقی بلوک لوت و مرز آن با زون جوش خورده سیستان قرار دارد. در این منطقه، آتشفشانی‌های ائوسن- الیگوسن (داسیت، ریوداسیت، آندزیت، تراکی-آندزیت و به ندرت آندزیت بازالتی)، سنگ‌های نیمه عمیق (میکرودیوریت) و آذرآواری‌ها (توف، برش، آگلومرا) رخنمون داشته به نحوی که آمیزه افیولیتی کرتاسه فوقانی و فلیش‌های ائوسن را قطع می نمایند. بافت رایج این سنگ‌ها پورفیریتیک با زمینه دانه‌ریز بوده، بافت‌های گلومروپورفیریتیک و پوئی‌کیلیتیک نیز دیده می‌شود. درشت‌بلورهای رایج سنگ‌های آندزیتی، پلاژیوکلاز، هورنبلند، بیوتیت و پیروکسن و در داسیت‌ها پلاژیوکلاز، هورنبلند، بیوتیت، کوارتز و گاهی پیروکسن هستند. در تراکی‌آندزیت‌‌ها و ریوداسیت‌ها بلورهای ریز سانیدین نیز وجود دارد. برونبوم‌های آمفیبولیتی و پلیتی در این سنگ‌ها ملاحظه می‌گردد. شواهد عدم‌تعادل از جمله بافت غربالی، منطقه‌بندی، حاشیه واجذبی، گردشدگی، خوردگی و حاشیه غبارآلود در کانی‌ها، نمیان است. این سنگ‌ها، ماهیت کالک‌آلکالن پتاسیم متوسط تا بالا تعلق دارند. نمودارهای بهنجار شده عناصر کمیاب و خاکی نادر سنگ‌های یاد شده نسبت به گوشته اولیه و کندریت نشان از ارتباط زایشی نمونه‌ها با یکدیگر و نسبت بالای LREE/HREE و LREE/HFSE دارد که شاخص سنگ‌های کالک‌آلکالن مرتبط با زون‌های فرورانش در یک حاشیه فعال قاره‌ای است. شواهد ژئوشیمیایی، شباهت این سنگ‌ها را به آداکیت‌های غنی از سیلیس نشان می دهد. بر اساس نمودارهای پتروژنتیکی، ماگمای سازنده این سنگ‌ها، می تواند از ذوب بخشی یک گوه گوشته‌ای متاسوماتیسم شده در بالای زون فرورانش و یا خاستگاه گارنت آمفیبولیتی حاصل از دگرگونی پوسته زیرین ضخیم شده منشأ گرفته باشدhttps://ijp.ui.ac.ir/article_23231_c5e747eb053ac3ca238e7a98a85e4d9e.pdfدانشگاه اصفهانپترولوژی2228-521010120190522Petrological and isotopic study of basaltic rocks of Barzand area and comparison with Poshtasar originat basalts in South of Germiمطالعه پترولوژیکی و ایزوتوپی سنگ‌های بازالتهای برزند و مقایسه آن با سنگ‌های بازالتهای پشتاسر در جنوب شهرستان گرمی23522329410.22108/ijp.2018.110094.1079FAمحمدمبشرگرمیدانشجوی دکتری پترولوژی، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه لرستان، خرم آباد،ایران.رضازارعی سهامیهگروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.مهراجآقازادهگروه زمین شناسی، دانشگاه پیام نور، ایران.احمداحمدی خلجیگروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.غلامرضااحمدزادهگروه زمین شناسی،دانشکده علوم، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایرانپترسلی راکسگروه زمین شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه کپ تاون،کپ تاون، افریقای جنوبی.Journal Article20180408basaltic rocks in Barzand area (Continue to Kousmalyn basaltic rocks in Iran) show parallel trend with Poshtasar basalt and they have older age according to stratigraphy in comparison with Poshtasar basalts. These basalts whit prismatic structure mostly have mugearitic composition and show hyalomicroporphyritic and glomeroporphyritic textures. The main minerals are Ca-rich plagioclase and diopsidic clinopyroxenes. Leucites generally have been altered to analcime. The parent magma of these rocks has a potassic and shoshonitic nature. In multi- element diagrams Ta, Ti and Nb show depletion and LILE, LREE have enrichment that suggests their primary magma have been originated from a subduction related mantle source. According to radiogenic isotopic ratios, mantle source of Barzand basaltic rocks have been drived from a fertilized mantle source during 0.8 to 0.9 billion years ago. According to initial 87Sr/86Sr (0.70499 ± 0.0004) and initial 143Nd/144Nd ratios (0.5127 ± 0.0004) estimated an age for studied rocks varies between 39±1.7 to 41±1.5 million years ago. Geochemical evidence show the Barzand basaltic rocks primary magma originate from 5% partial melting of a phlogopite-beaing spinel garnet lherzolite mantle while the Poshtasar basaltic rocks from more than 5% -10% partial melting of a phlogopite-beaing spinel garnet lherzolite mantle. These rocks are related to a subduction zone mantle source that metasomatized by subduction related agents that mainly originated from turbditic sediments.The Barzand basaltic rocks Has geochemical characteristics common features with younger Poshtasar basaltic rocks and they have been erupted in a Post collisional arcs tectonic setting.بازالتهای برزند (ادامه بازالتهای کوسملین در ایران) با روند موازی نسبت به بازالتهای پشتاسر از لحاظ استراتیگرافی سن قدیمی‌تری دارند. این بازالتها با ساخت منشوری بیشتر دارای ترکیب موژه-آریت بوده و بافت هیالومیکرولیتی پورفیریتیک و گلومروپورفیریتیک نشان می‌دهند. کانی‌های اصلی آن پلاژیوکلازهای غنی از کلسیم و کلینوپیروکسن‌های دیوپسیدی و مقادیری کانی‌های اپک به همراه میکرولیت‌های سانیدین، آمفیبول پارگازیتی، بیوتیت و لویسیت می‌باشند. لویسیت‌ها عموماً به آنالسیم تبدیل شده‌اند. ماگمای مولد این سنگ‌ها دارای سرشت پتاسیک و شوشونیتی است. در نمودارهای چند عنصری، فروافتادگی‌های عناصر Ti, Ta و Nb و غنی‌شدگی شاخص عناصر LILE و LREE وابستگی ماگمای مولد این سنگ‌ها را با محیط‌های وابسته به فرورانش نشان می‌دهد. بر اساس نسبت‌های ایزوتوپی رادیوژنیک، گوشته منشأ سنگ‌های بازالتی برزند در حدود 8/0 تا 9/0 میلیارد سال پیش از یک گوشته بارور اولیه جدا شده است. بر اساس نسبت‌های 87Sr/86Sr اولیه 0004/0±70499/0 و 143Nd/144Nd اولیه 0004/0±5127/0 سن 7/1±39 تا 5/1±41 میلیون سال برای نمونه‌ها تخمین زده شده است. شواهد ژئوشیمیایی نشانگر ذوب بخشی حدود 5 درصدی اسپینل گارنت لرزولیت فلوگوپیت دار برای منشأ سنگ‌های بازالتی برزند و بیش از 5% برای بازالتهای پشتاسر است که از غنی شدگی منشأ طی متاسوماتیسم فرورانشی و رسوبات توربیدیتی تأثیر پذیرفته است. بازالتهای منطقه برزند دارای ویژگی‌های مشترک با بازالتهای جوان‌تر پشتاسر بوده و نشانگر تشکیل در محیط کمان عادی بعد از برخورد هستند.https://ijp.ui.ac.ir/article_23294_9f0d4dc48eb324458408d4ef627e5591.pdfدانشگاه اصفهانپترولوژی2228-521010120190522Petrography, Geochemistry and tectonomagmatic setting of Tertiary volcanic rocks in Ebrahim abad area(southwest of Gazik), Southern Khorasanسنگ‌نگاری، ژئوشیمی و جایگاه تکتونوماگمایی سنگ‌های آتشفشانی ترشیری منطقه‌ی ابراهیم آباد (جنوب باختر گزیک)، خراسان جنوبی53742379210.22108/ijp.2018.111454.1087FAنداامیرتیموریکارشناس ارشد، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایرانسید سعیدمحمدیاستاد، گروه زمین شناسی-دانشکده علوم-دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایرانملیحهنخعیاستادیار، گروه مهندسی معدن، دانشکده عمران، معدن و شیمی، دانشگاه صنعتی بیرجند، بیرجند، ایرانJournal Article20180613Volcanic rocks are observed in Ebrahim abad area, southwest of Gazik and in southern Khorasan province that located in northern part of the Sistan suture zone. The studied lavas consist of basaltic andesite, andesite and dacite with Eocene to Miocene age accompain pyroclastic rocks such as tuff. Main minerals in basaltic andesite include of plagioclase, pyroxene and olivine, in andesite consists of plagioclase, hornblende and pyroxene and in dacites composed of plagioclas, quartz and hornblende. Intermediate volcanic rocks have porphyritic with microlitic groundmass, megaporphyritic, glomeroporphyritic and poikilitic textures and common texture in dacite is porphyritic with microgranular groundmass. These rocks show disequilibrium evidences such as zoning in plagioclases, sieve texture and embayment in some minerals. Geochemical studies indicate that the lavas of Ebrahim abad area belong to calc alkaline series. These rocks have enrichment in LREE relative to HREE. The high value of LREE and large ion lithophile elements (LILE) relative to HFSE and negative anomaly in Nb and Ti, represent a subduction tectonic environment and active continental margin. The original magma of these lavas probably derived from partial melting of spinel- garnet lherzolite mantle that enriched by subducted slab fluids.در منطقه ابراهیم‌آباد در جنوب باختری گزیک و در استان خراسان جنوبی، برونزدهایی از سنگ‌های آتشفشانی وجود دارد که از نظر ساختاری در بخش شمالی زمیندرز سیستان قرار گرفته‌اند. گدازه‌های مورد بررسی شامل آندزیت بازالتی، آندزیت و داسیت به سن ائوسن تا میوسن همراه سنگ‌های آذرآواری شامل توف هستند. کانی‌های اصلی آندزیت بازالتی شامل پلاژیوکلاز، پیروکسن و الیوین، در آندزیت شامل پلاژیوکلاز، هورنبلند و پیروکسن و در داسیت‌ها متشکل از پلاژیوکلاز، کوارتز و هورنبلند هستند. بافت‌های رایج در سنگ‌های آتشفشانی حدواسط شامل پورفیری با زمینه میکرولیتی، مگاپورفیری، گلومروپورفیری و پوئی‌کلیتیک و در داسیت‌ها، پورفیری با زمینة ریز‌دانه می‌باشد. این سنگ‌ها شواهد عدم تعادل نظیر منطقه‌بندی در پلاژیوکلازها، بافت غربالی و خوردگی خلیجی در کانی‌ها را نشان می‌دهند. بررسی‌های ژئوشیمیایی حاکی از این است که گدازه-های منطقه ابراهیم آباد در قلمرو کالک‌آلکالن رده‌بندی می‌شوند. این سنگ‌ها غنی‌شدگی LREE نسبت به HREE را نشان می-دهند. بالا بودن مقدار LREE و عناصر لیتوفیل بزرگ یون (LILE) نسبت به HFSE و وجود آنومالی منفی در عناصری مانند Nb و Ti در گدازه‌ها، حاکی از محیط زمین‌ساختی فرورانشی و حاشیه فعال قاره‌ای می‌باشد. ماگمای سازنده این گدازه‌ها، احتمالأ از ذوب بخشی گوشته با ترکیب اسپینل-گارنت لرزولیت که تحت تأثیر سیالات مشتق‌شده از پوسته‌ی اقیانوسی فرورونده دچار غنی‌شدگی گردیده، منشأ گرفته است.https://ijp.ui.ac.ir/article_23792_0fc5787da59815d5e5f2d903773686d8.pdfدانشگاه اصفهانپترولوژی2228-521010120190522Petrography and Geochemistry of ophiolitic basalts from Marivan-Palangan region (Zagros, western Iran)سنگ‌شناسی و زمین‌شیمی بازالتهای افیولیتی منطقه مریوان-پالنگان (زاگرس، غرب ایران)75962379310.22108/ijp.2019.114500.1113FAآزادکریمیگروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایرانعلیاحمدیدانشکده علوم، گروه زمین شناسیعبدالرضاپرتابیانگروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایرانJournal Article20181211Basaltic rocks from Marivan-Palangan ophiolite suite (MPO), Zagros suture zone, western Iran, are studied for magmatic evolution, and source rock partial melting processes. The basaltic rocks have remarkable outcrops in the crustal sequence of the MPO and show pillow structure. In terms of microscopic and chemical characteristics, two distinct rock groups are characterized. Based on chemical classification, both groups are basalt. CIPW norm calculations indicate that all basalts are olivine tholeiite (abyssal tholeiite). In terms of the magma series, they also show tholeiitic affinity, somehow close to transition series. Besides, based on the TiO2 content, they belong to high Ti-type ophiolite. Fractionation of varying amounts of olivine, plagioclase, and clinopyroxene has been inferred from Fenner's diagram, especially for group II samples. Although the samples from both groups are similar to E-MORB in multi-elemental diagrams, the show remarkable distinction in HREE and MREE. Melting models show the various degrees of partial melting from a spinel lherzolite source rock (5-25% for the group I and 15-25% for group II). Due to similarity of Sm/Nd, Ce/Sm, Sm/Yb and La/Yb ratios of both groups to enriched mantle type II (EMII) ratios, contribution of EMII-type components to the source of magma is thought to be responsible for the enriched nature of basalts. It is proposed here that variable degrees of partial melting of a spinel-facies peridotite source and contribution of EMII-type components to the source region controlled enriched nature of the ophiolitic basalts of this part of the Neo-Tethyan realm.بازالتهای مربوط به مجموعه افیولیتی مریوان-پالنگان، پهنه زمیندرز زاگرس، غرب ایران، به منظور بررسی فرایندهای تکامل ماگمایی و ذوب بخشی سنگ منشأ مطالعه شدند. سنگ‌های بازالتی رخنمون قابل توجهی در سکانس پوسته‌ای افیولیت مریوان-پالنگان دارند و ساخت آن‌ها غالباً بالشی است. از نظر ویژگی‌های میکروسکوپی و شیمیایی دو گروه سنگی در منطقه قابل تفکیک است. هر دو گروه بر اساس رده‌بندی شیمیایی بازالت هستند. محاسبات نورم CIPW نشان می‌دهد که همه آن‌ها الیوین تولئیت (تولئیت آبیسال) هستند. از نظر سری ماگمای نیز سری تولئیت تا نزدیک به تحولی را نشان داده‌اند. همچنین براساس مقدار TiO2 از نوع افیولیت‌های Tiبالا هستند. تفریق مقادیر متغیری از الیوین، پلاژیوکلاز، و کلینوپیروکسن از روی دیاگرام‌های فِنِر به ویژه برای نمونه‌های گروه دوم دیده می‌شود. هرچند که نمونه‌های هر دو گروه در نمودارهای چند عنصری به E-MORB شباهت دارند اما از نظر HREE و MREE تمایز قابل توجهی نشان می‌دهند. مدل‌های ذوب درجات متفاوت ذوب بخشی از یک منشأ لرزولیت اسپینل‌دار (5 تا 25 درصد برای گروه اول و 15 تا 25 درصد برای گروه دوم) را نشان می‌دهند. همچنین، نسبت‌های Sm/Nd، Ce/Sm، Sm/Yb و La/Yb نمونه‌ها نزدیکی آن‌ها به مقادیر مربوط به گوشته غنی‌شده نوع دوم (EMII) را نشان می‌دهد. به همین دلیل، مشارکت سازنده‌های نوع EMII در منشأ ماگما ممکن است مسئول ماهیّت غنی‌شده بازالتهای منطقه باشد. در این پژوهش چنین نتیجه‌گیری شده که درجات متغیر ذوب بخشی یک منشأ اسپینل پریدوتیتی و مشارکت سازنده‌گان نوع EMII، به پیدایش ماهیّت غنی‌شده بازالتهای افیولیتی این بخش از بوم‌های مربوط به نئوتتیس منجر شده‌است.https://ijp.ui.ac.ir/article_23793_51bb2acea956a4c4298a0cd5fa3361ff.pdfدانشگاه اصفهانپترولوژی2228-521010120190522Separation of the Mahabad young basalts, trachytes and trachy-andesites, geochemical and tectono-magmatic setting aspects; necessity of the Mahabad 1:100000 sheet reformتفکیک بازالت ها، تراکیت ها و تراکی آندزیت های جوان مهاباد از جنبه های ژئوشیمیایی و محیط تکتنوماگمایی؛ لزوم اصلاح ورقه 1:100000 مهاباد971242379410.22108/ijp.2019.114728.1115FAمنیرمجردگروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایرانیوسفرحیم سوریگروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه ارومیهT ارومیه، ایرانJournal Article20190107In the Mahabad region accompaniment of trachytes and trachy-andesites with OIB-like alkali-basalts are shown. Trachytes at the Soltan Mountain heights, trachy-andesites as darker enclaves in it and alkali-basalts in the three sites, Khatton Bagh, Bardarashan and Badam are outcropped. Alkali-basalts have shoshonitic, met-aluminous and OIB-like characteristics with LREE/HREE enrichment and generate at deep garnet peridotitic source. Trachytes and its intermediate trachy-andesite enclaves at the Sltan Mountain with shoshonitic, per-aluminous affinity have high LREE/HREE ratios with HFSE and Ti depletion and continental arc relevant signatures. The Soltan Mountain trachytes have adakitic nature which accompany with the High niobium basaltic (HNB) affinity of Badam, Barderashan and Khatoon Bagh basalts of Mahabad and their similarities to Ghorveh HNB could clarify the relationship between adakites and basalts along the Neo-Tethys post collisional activities. Computer modelling clarify the fractional crystallization opportunity for the intermediate to acidic terms production from mantle basaltic liquid. In addition, very high contents of incompatible elements in the most evolved rocks suggest the occurrence of open-system magmatic processes. Continuous fractional crystallization from a primitive basaltic source, similar to post-plateau coeval basalts, towards acidic terms combined with small rates of assimilation (AFC) in a shallow magmatic reservoir, is best explains for the young volcanic association in the Mahabad. These phenomena are occurred after Neo-Tethys closure at the Quaternary.خروجی های مهاباد شامل تراکیت ها که در ارتفاعات کوه سلطان و تراکی آندزیت ها بصورت انکلاو های تیره در آن و بازالت ها در سه ناحیه خاتون باغ، بردرشان و بادام در ورقه مهاباد برونزد دارند، می باشد. بازالت ها با ماهیت شوشونیتی دارای الگوی پرشیبی از عناصر نادر خاکی و از یک خاستگاه عمیق گارنت پریدوتیتی با مشخصات شبیه به درون صفحه ای می باشند. تراکیت ها و انکلاوهای حد واسط تراکی آندزیتی شوشونیتی و پرآلومینوس و نسبت بالای عناصر نادر سبک به سنگین دارای آنومالی منفی از عناصر با میدان پایداری بالا و تیتانیم بوده و مشخصات یک محیط مرتبط با قوس قاره ای را نشان می دهند. همچنین تراکیت های کوه سلطان ماهیت آداکیتی نشان می دهند که در کنار شباهت ترکیب بازالتهای مهاباد به بازالت های نئوبیوم بالای ناحیه قروه می تواند بیانگر ارتباط بازالتها با آداکیت ها طی فرایندهای پس از تصادم ورقه های ایران و عربی باشد. مدلسازی تجربی متکی به نرم افزار بیانگر احتمال وقوع تبلور تفریقی برای تولید ترم های حد واسط و اسیدی کوه سلطان از مذاب بازالتی گوشته ای است. محتوای بالای عناصر ناسازگار و برخی نسبت های بین عناصر جزئی نشانه فرایندهای ماگمایی در یک سیستم باز است. تبلور تفریقی پیوسته از یک منبع بازالتی اولیه با عمق تشکیل زیاد با ترکیب شبه درون صفحه ای (نئوبیوم بالا) به سمت محصولات اسیدی به همراه مقادیری از هضم در لانه ماگمایی کم عمق(برای تشکیل تراکیت های آذاکیتی) بهترین توضیح برای مجموعه آتشفشانی جوان مشاهده شده در مهاباد است.https://ijp.ui.ac.ir/article_23794_69d10a95a8fd61c4b3f266a7b997e841.pdfدانشگاه اصفهانپترولوژی2228-521010120190522Volcanological and Geochemical Features of the Products of Sabalan’s Last Eruption, NW Iranویژگی های آتشفشان شناسی و ژئوشیمیایی محصولات آخرین فوران سبلان، شمال غرب ایران1251462379610.22108/ijp.2019.115533.1119FAرضافهیم گیلانیگروه علوم زمین، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایرانسید جمالشیخ ذکریاییگروه علوم زمین، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایرانعلیدرویش زادهDepartment of Geology, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran,منصوروثوقی عابدینیگروه علوم زمین، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایرانJournal Article20190209Sabalan volcano is located in the northwest part of Iran and 25km south of Meshkinshahr in the west Alborz-Azerbaijan structural zone. The rocks forming the Sabalan and its eastern and northern slopes are covered with significant amounts of white-gray pyroclastic deposits, which is indicating a very intense explosive activity at the last stage of this huge volcano activity. After conducting field studies and analyzing the results obtained using the mathematical calculations, a Plinian eruption was detected, and the extrapolated volume of the latest pyroclastic fall eruption was estimated 3.24 km3, and the eruption of Sabalan rated a VEI of 5. Also, due to the shape of the isopach curve, the role of wind in dispersing these deposits is from the west to the east. Also based on geochemical data, the Sabalan’s ignimbrite was rhyodacitic with calc-alkaline signatures and the high ratios of Ba/Nb>28 and Ba/Ta>450 are consistent with subduction related zone.آتشفشان سبلان در شمال غرب ایران و در 25 کیلومتری جنوب مشکین شهر در زون ساختاری البرز غربی- آذربایجان قرار دارد. سنگ های تشکیل دهنده سبلان و دامنه های شرقی و شمالی آن با حجم قابل توجهی از نهشته های پیروکلاستیک سفید- خاکستری رنگ پوشیده شده که نشان از فعالیت انفجاری بسیار شدید در آخرین مرحله فعالیت این کوه عظیم است. پس از مطالعات صحرایی و نتایجی که از آن به دست آمد با استفاده از محاسبات ریاضی، فوران از نوع پلینی، حجم آخرین نهشته های پیروکلاستیک ریزشی سبلان 24/3 کیلومتر مکعب و اندیس انفجار 5 تخمین زده شد. همچنین با توجه به شکل منحنی ایزوپک، نقش باد در پراکندگی این نهشته ها از غرب به شرق بوده است. همچنین بر اساس داده-های ژئوشیمیایی، ایگنیمبریت های سبلان ریوداسیتی با ماهیت کالک آلکالن بوده و نسبت بالای Ba/Nb>28 و Ba/Ta>450 نشان دهنده ارتباط این سنگ ها با مناطق وابسته به فرورانش است.https://ijp.ui.ac.ir/article_23796_2b6ae66a3ede193a71f60963a168fc59.pdf