Geochemistry and Origin of the Zeytoon Clay Deposit, Northwest of Abadeh, Fars Province

Document Type : Original Article

Authors

1 Assistant Professor, Department of Geology, Faculty of Sciences, University of Gonabad, Gonabad, Iran

2 2Assistant Professor in Mining Eng., Mining and Civil Engineering group., University of Gonabad, Gonabad, Iran

3 3Assistant Professor, Department of Geology, Islamic Azad University Shiraz Branch, Shiraz, Iran,

Abstract

کانسار رس زیتون در زون ساختاری سنندج- سیرجان و در 40 کیلومتری شمال غرب شهرستان آباده در استان فارس واقع شده است. این کانسار در سنگ های آهکی پرمین و همزمان با رخداد جهانی کانی زایی رس در پرمین- تریاس تشکیل شده است. نتایج مطالعات کانی‌شناسی حاصل از تجزیه پراش پرتو ایکس (XRD) نشان می‌دهد که کانی‌های غالب این کانسار شامل کائولینیت، ایلیت و کوارتز بوده و آناتاز و روتیل به‌ عنوان کانی‌های فرعی حضور دارند. ترکیب کانی‌شناسی همراه با مقادیر بالای شاخص شیمیایی هوازدگی (٪69/95) دلالت بر رخداد هوازدگی شدید سوپرژن در سنگ مادر دارد. ناهنجاری منفی بارز Eu، همراه با غنی‌شدگی نسبی LREEها نسبت به HREEها، و عدم وجود ناهنجاری Ce نشان‌دهنده منشأ سوپرژن برای کائولن‌ زیتون است. غلظت‌های بالایCe + Y + La و Cr + Nb، همراه با نبود رگه‌های کوارتز نشان‌دهنده فرآیند هوازدگی سوپرژن بر تحولات ژئوشیمیایی و کانی‌سازی در مراحل اولیه تشکیل است. ترکیب کانی‌شناسی، محتوای REE و نمودارهای تفکیک عناصر اصلی، منشأ عمدتاً سنگ‌های فلسیک تا حدواسط را برای کانسار کائولن زیتون تایید می‌کند. بررسی شاخص‌های ژئوشیمیایی حساس به شرایط اکسایش–کاهش، شامل نسبت‌های U/Th و V/Cr، بیانگر آن است که محیط رسوب‌گذاری کانسار کائولن زیتون تحت شرایط شرایط اکسیداسیون-احیاء دیرینه قرار داشته و فرآیند تشکیل و تکوین این کانسار در یک سامانه رسوبی با شرایط اکسیدان غالب انجام شده است.

Keywords

Main Subjects



Articles in Press, Accepted Manuscript
Available Online from 11 October 2026
  • Receive Date: 16 August 2026
  • Revise Date: 10 October 2026
  • Accept Date: 11 October 2026