نویسندگان

1 دانشگاه تبریز گروه علوم زمین احمد جهانگیری

2 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فرارا، فرارا، ایتالیا

3 دانشکده زمین‌شناسی، دانشگاه میامی، آکسفورد، آمریکا

4 سازمان صنعت، معدن و تجارت آذربایجان شرقی، تبریز، ایران

چکیده

توده ماگمایی مافیک میشو با پالئوتکتونیک پیچیده در پهنه سلطانیه-میشو و در جنوب‌غرب مرند بین دو گسل شمالی و جنوبی میشو (شمال‌غرب ایران) قرار گرفته است. این توده مافیک در داخل سنگ‌های رسوبی پرکامبرین کهر نفوذ کرده و توسط رسوبات پرمین پوشیده شده است. ترکیب سنگ‌شناسی این توده شامل: گابرو، نوریت، آنورتوزیت، پیروکسنیت، اولیوین گابرو و تروکتولیت است. دایک‌های دیابازی این توده نفوذی را قطع می‌کند. این سنگ‌های لویکوکرات بافت کومولایی داشته و کانی غالب آنها پلاژیوکلاز با ترکیب بیتونیت تا لابرادوریت است. آنورتوزیت‌ها در نمودارهای مختلف پراکندگی یا جدایشی را از گابروها نشان نمی‌دهد. آنورتوزیت‌ها و نیز گابروها ویژگی سری ماگمایی توله‌ایتی تا کالک‌آلکالن دارد. این نشان می‌دهد که آنورتوزیت‌ها منشأ یکسانی با گابروها دارد. گابروها و آنورتوزیت‌ها متاآلومین و دارای ویژگی‌های ژئوشیمیایی نوع MORB است. استفاده از آنورتوزیت‌ها در تعیین سن مطلق با روش Pb-U زیرکن و تعمیم آن به توده نفوذی مافیک میشو می‌تواند کمک بسیاری در تعیین پالئوتکتونیک منطقه میشو داشته باشد. سن‌سنجی مطلق، زمان جایگیری آنورتوزیت‌ها و در نتیجه گابروها را کربونیفر آغازین نشان می‌دهد (4/3  7/356 میلیون سال قبل) که با نتایج سن نسبی (بین رسوبات پرکامبرین کهر و رسوبات پرمین) تناسب دارد. می‌توان گفت توده نفوذی مافیک میشو به دنبال حرکات کششی حاصل از ماگمای مرتبط با فعالیت پلوم در اوایل کربونیفر تشکیل شده و منجر به گسترش پوسته اقیانوسی پالئوتتیس در شمال‌غرب ایران گردیده است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Anorthosites relations with Misho mafic rocks and using age as a guide to identify the Misho mafic rocks paleotectonics (NW of Iran)

نویسندگان [English]

  • Ahmad Jahangiri 1
  • Mohammad Hossein Zarrinkoub
  • Emilio Saccani 2
  • Yildirim Dilek 3
  • Zohreh Azimzadeh 4

1 دانشگاه تبریز گروه علوم زمین احمد جهانگیری

2 Department of Geology, Faculty of Sciences, University of Ferrara, Ferrara, Italy

3 Faculty of Geology, University of Miami, Oxford, America

4 Industry, Mine and Trade Organization of East Azerbaijani, Tabriz, Iran

چکیده [English]

The Misho Mafic magmatic massif (in NW of Iran) with complex and un-clear paleotectonic is situated in the Soltaniye- Misho zone, in SW of Marand city between the north and the south of the Misho faults. This mafic massif intruded into the PreCamberian Kahar sedimentary rocks and is covered by Permian sedimentary rocks. The lithological units of this massif are gabbro, norite, anorthosite, pyroxenite, olivine gabbro and troctolite. Diabasic dykes with gabbroic composition cut the mafic massif. The main mineral in these leucocratic rocks with cumulate texture is plagioclase which is mainly bitownite and labradorite in composition. Anorthosites are not distinguishable from gabbros on different discrimination diagrams. Anorthosites and gabbros are related to tholeiitic to calc-alkaline magmatic series indicating similar source for both rock types. Gabbros and anorthosites are meta-aluminous and show MORB affinity. Dating of anorthosites by zircon U-Pb method and considering this age for the Misho mafic massif helps us to identify the Misho paleotectonic. Dating results show that the emplacement time for gabbros and anorthosites is early Carboniferous (356.7  3.4 Ma), which is also confirmed by stratigraphy relation (between Kahar Cambrian sediments and Permian sedements). We suggest that Misho mafic massif is formed by an extension event related to plume- type magmatism in early Carboniferous. This is the reason for initiation of spreading of Paleotethys oceanic crust in NW Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Paleotethys
  • Soltaniye-Misho
  • Carboniferous
  • Anorthosite
  • Gabbro
  • Misho
  • Soltaniye
  • Central Iran